Një raport i publikuar më 2 shtator nga Global Initiative Against Transnational Organized Crime (GI-TOC) me autorë Lucia Bird, Sasa Gjorgjeviç dhe Fatjona Mejdini zbulon se grupet kriminale nga Ballkani Perëndimor – përfshirë rrjete shqiptare dhe ato sllave – janë bërë aktorë kyç në trafikun global të kokainës, duke shfrytëzuar gjithnjë e më shumë Afrikën Perëndimore si nyje strategjike për furnizimin e tregjeve evropiane dhe përtej tyre.
Risia është se që nga viti 2019, këto rrjete, të ndara mes atyre shqiptare dhe sllavofolëse – kanë zgjeruar aktivitetet e tyre edhe në Afrikën Perëndimore, duke e përdorur si një pikë të re logjistike për ngarkesa me shumë tonë droge. Vendet kryesore ku janë shënjuar operacionet janë Senegali, Sierra Leone, Gambia, Guinea-Bissau dhe Cape-Verde, ku portet e tyre shërbejnë si qendra magazinimi, rishpërndarjeje dhe konteijnerizimi për ngarkesat që vijnë nga Brazili dhe Amerika Latine.
Raporti i ri: Grupet kriminale nga Ballkani po shndërrojnë
Raporti përmend me emër dy klanet më të fuqishme të Malit të Zi, Kavaç dhe Škaljari, të cilat janë përfshirë në transportin e sasive shumë-tonëshe përmes këtyre rrugëve, ndërkohë që drejtuesit e tyre kryesorë vijojnë të jenë të lirë dhe besohet se ende operojnë në rajon.
Paralelisht, grupet shqiptare, të cilat kanë konsoliduar prani të fortë në Spanjë dhe Brazil, janë aktive në Senegal dhe Gambia. Në disa raste ato kanë bashkëpunuar me mafian italiane “Ndrangheta” ose me kartelin brazilian Primeiro Comando da Capital (PCC), duke përforcuar zinxhirin ndërkombëtar të trafikut.
“Këto grupe kanë depërtuar në Afrikën Perëndimore si rezultat i rritjes së kërkesës për kokainë në Evropë, forcimit të masave të zbatimit të ligjit përgjatë rrugëve të drejtpërdrejta të trafikut të kokainës drejt Evropës dhe konsolidimit të partneriteteve me kartelet latino-amerikane, veçanërisht me ‘Primeiro Comando da Capital’ (PCC) të Brazilit,” – shpjegon Fatjona Mejdini, drejtoreshë e Observatorit të Ekonomive të Paligjshme në Evropën Juglindore të GI-TOC.
Metodat e trafikut variojnë nga dërgesat e fshehura në kontejnerë e deri te transporti me anije peshkimi.
Një element i rëndësishëm i operacioneve të këtyre grupeve është përdorimi i brokerëve. Këta ndërmjetës, shpesh me origjinë nga vetë Ballkani, vendosen në Afrikën Perëndimore për të organizuar logjistikën, për të ngritur kompani fiktive që shërbejnë si mbulesë për aktivitetet kriminale dhe për të siguruar lidhje me aktorë vendas.
“Përdorimi i ndërmjetësve është një tipar përcaktues i këtyre rrjeteve. Ata ofrojnë fleksibilitet, qasje lokale dhe gjithnjë e më shumë veprojnë si pika konvergjence midis grupeve të ndryshme,” thotë Sasa Gjorgjeviç, një nga bashkautorët dhe analist i lartë në GI-TOC.
Lucía Bird, drejtoreshë e Observatorit të Ekonomive të Paligjshme në Afrikën Perëndimore të GI-TOC thekson se operacionet e rrjeteve kriminale nga Ballkani Perëndimor kanë kontribuar që Afrika Perëndimore të shndërrohet në një nyje kyçe e rishpërngarkimit të kokainës drejt BE-së – dhe rajoni vazhdon të rritet në rëndësi për tregtinë globale të kokainës.
Raporti rekomandon një reagim të koordinuar ndërkombëtar të mbështetur në tre shtylla kryesore: krijimin e partneriteteve ndërkontinentale mes agjencive të rendit dhe autoriteteve portuale, forcimin e inteligjencës dhe përdorimin e strategjive të synuara për të goditur ndërmjetësit, që janë hallka kyçe e këtyre operacioneve.
