Në dhjetor, nëse pranojnë ftesën e Presidentit të Francës, udhëheqësit e 100 vendeve nga e gjithë bota, do të zbresin në Paris për të vazhduar luftën globale kundër ndryshimeve klimatike. Por një emër i madh nuk është në listë: Presidenti i SHBA Donald Trump. Kur TIME u ul, intervistoi Presidentin Emmanuel Macron në Pallatin Elysee në 7 nëntor, ai tha se kreu i SHBA nuk do të ishte midis të ftuarve në takimin e tij të 12 dhjetorit, “nese nuk ndryshonte mendje.”
Takimi natyrisht përfshin çdo vend të planetit, tani që edhe Siria është zotuar të bashkohet me Marrëveshjen e Parisit mbi ndryshimet klimatike, e cila u negociua në kryeqytetin francez në vitin 2015 për të frenuar në mënyrë drastike emetimet e karbonit dhe për të shmangur katastrofën e ngrohjes globale. Meqenëse Trump vendosi të anullojë angazhimet klimatike të SHBA, shumica e përgjegjësisë e udhëheqësit të këtij takimi ka rënë tek Francezi ri i cili sapo ka filluar karrierën e tij si politikan i zgjedhur. Ndryshimi i klimës është më global nga të gjitha problemet e botës, por jo i vetmi pasi ekzistojnë kërcënime bërthamore, nacionalizëm ekstremist, terrorizëm xhihadist dhe përçarje teknologjike. Për të gjitha këto probleme, Presidenti francez është i etur për të diskutuar se çfarë mund të ofrojë vendi i tij. Edhe pse thotë se ai nuk po kërkon të bëhet udhëheqës i botës së lirë, ai mund të tingëllojë si i tillë. “Sot, në fakt, jemi pjesë e lidershipit global mbi ndryshimet klimatike”, thotë ai. “Dua që ne të jemi pjesë e lidershipit global në ekonomi dhe financa, në mjedisin dixhital. Unë mendoj se kemi një udhëheqje shumë të rëndësishme për të luajtur në multilateralizmin “.
Gjashtë muaj nga dita kur Makron shpërtheu në pushtet në zgjedhjet më të mahnitshme në Francën moderne, ai e mirëpriti Reviztën TIME në zyrën e tij për të peshuar atë që presidenca e tij mund të nënkuptojë jo vetëm për 63 milion njerëz në Francë por edhe për 508 milionë në të gjithë botën. Kjo është rëndësishme duke menduar që Presidenti aktual i SHBA-së është tërhequr nga politika e “Amerika e para” dhe udhëheqësja aktuale e Evropës, Kancelarja gjermane Angela Merkel, po lufton për të ndërtuar një koalicion pas zgjedhjeve zhgënjyese. Ndërkohë, që edhe Britania është në rrëmujë, nga dalja e saj e nga E.U.
E bukura është fitorja e Macron, 39 vjeç, një globalist i apasionuar thellësisht i informuar në histori dhe filozofi, i cili formoi një shenjësim të supozimit se, në hijen e Brexit dhe Trump, E.U. do të bjerë për nacionalistët e krahut të djathtë. Por në një Evropë ku miliona njerëz u vranë në luftërat e shekullit të 20-të, të zhvilluar nga forcat autoritare, duke patur parasysh udhëheqësin e më shumë se një vendi mbetet dicka e pavlerë. “Përgjigja klasike franceze do të ishte, po,” thotë ai, kur TIME e pyet atë për ambiciet e tij për të udhëhequr Kontinentin. “Por unë mendoj se do të ishte gabim … Nuk dua të jem udhëheqësi i Evropës. Unë dua të jem një nga udhëheqësit, brezi i të cilëve është plotësisht i bindur se e ardhmja jonë është një e ardhme evropiane “.
Një rol i tillë tashmë i mundur për Macron, mendohej i pamundur vetëm 18 muaj më parë, kur ai ishte Ministri i Ekonomisë. E pabesueshme se një i ri mund të futej në vendin e të “thinjurve politik”, Macron megjithatë u ngrit në krye në më pak se një vit. Ai e la qeverinë në gusht dhe formoi lëvizjen e tij, En Marche! (Në lëvizje), për të zëvendësuar presidentin François Hollande, i cili nuk pranoi të kandidonte sërish pasi popullariteti i tij ishte i ulët. Macron bëri fushatë me një mesazh ambicioz që asnjë qytetar francez nuk e kishte dëgjuar në breza: duke krijuar një sistem tërësisht të ri për një Francë moderne.
Macron u ngrit përpara partive tradicionale socialiste dhe konservatore në raundin e parë të votimit në prill, duke mposhtur ekstremin e djathtë, kundër E.U. Marine Le Pen në një raund të dytë. “Ai ishte shumë i ri”, thotë Edouard Lecerf, zëvendës drejtor i përgjithshëm për firmën konsulente franceze BVA. “Që në fillim, kjo ishte e pabesueshme”.
Një pjesë e kësaj përralle është gjithashtu jeta personale e Macron, e cila ka tërhequr shumë vëmendje. Si adoleshent, ai ra në dashuri me Brigitte, trajneren e dramës (pastaj u martuan) në shkollën e tij të mesme, e cila është 24 vjeçe më e madhe se ai. Ata u martuan në vitin 2007, pasi ajo ishte divorcuar me burrin e saj të parë”. Brigitte Macron, tani është 64 vjeçe, dhe ka shtatë nipër e mbesa.
I pyetur se pse ai mendon se bota është kaq e çuditur me martesën e tij, Macron thotë: “Eshte jeta ime. Kjo është ajo, “thotë ai, ndërsa zëri i tij zbutet. “Dhe unë mendoj se kur vendosni të kandidoni për një fushatë të tillë, ju i detyroheni popullit tuaj të vërtetën.” Në marrëdhënien e tij, ai u udhëhoq nga një parim që ai kishte vendosur vetes: të bënte çfarë ai ndjente pa dëgjuar se çfarë besonin të tjerët. “Vendosa për veten time atë që e konsiderova të ndershme, të mire madje edhe kur konventa e tanishme nuk ishte në përputhje me zgjedhjen time”, thotë ai për martesën e tij. “Bëra të njëjtën gjë në politikë, dhe do të vazhdoj të bëj të njëjtën gjë.”
Aftësia e Macron për të rregulluar gjykimet e njerëzve të tjerë i ka hyrë në punë në muajt e fundit. Në kontrast të thellë me homologun e tij amerikan, Makron vetë nuk përdor Twitter “Nuk është në përputhje me llojin e mënyrës që duhet të qeveris”, thotë ai me theks. Pas pesë muajsh në detyrë, vetëm 48% e të anketuarve nga Harris Interactive thanë se ishin të kënaqur me Presidentin e tyre të ri. Macron, i cili tashmë ka nxitur disa ligje mbi punën, terrorizmin dhe taksat, dallon edhe shifra në rënie.
Vetëm pak ditë para se të takohej me TIME, Macron kishte shumë telefonata diplomatike. Me kryeministrin indian Narendra Modi, ai diskutoi ndryshimet klimatike dhe planifikoi një vizitë presidenciale për fillim të vitit të ardhshëm. Një tjetër thirrje ishte me presidentin rus Vladimir Putin, të cilin Macron kishte pritur në maj në shëtitoren luksoze Versailles. Në atë kohë, ai e habiti Putinin duke e thënë atë para gazetarëve se media ruse e financuar nga shteti ishte angazhuar në “propagandë të rreme”. Ndërhyrja ruse përbën ende një rrezik serioz për demokracitë si SHBA dhe Francë, tha ai për TIME. “Nuk duhet të nënvlerësojmë efektet e mundshme të ndërhyrjes së tillë”.
Edhe kështu, Putini është tani një njeri me të cilin mund të shkurtojë marrëveshjet. Në thirrjen e tij me të më 3 nëntor, ai diskutoi hapjen e korridoreve të ndihmës humanitare në Siri, një ide mbi të cilën Kremlini ka qëndruar gjatë. Të dy gjithashtu konfirmuan angazhimin e tyre ndaj marrëveshjes bërthamore të Iranit, pak ditë pasi Trump i kërkoi Kongresit të heqë mbështetjen e U.S.A. për të. Ndërsa TIME ishte në Elysee, ndihmësit e Macron ishin duke u përgatitur për largimin e tij mëngjesin e ardhshëm në Emiratet e Bashkuara Arabe, ku do të takohej me udhëheqës nga rajoni i Gjirit dhe do të hapte një ekskluzivitet të Muzeut të Luvrit në Abu Dhabi.
Por marrëdhënia më e komplikuar e Macron është ajo me Trump. Në shikim të parë, të dyja janë në kontrast me njëra tjetrën, në politikë dhe në stil.
Dhe ende ka ngjashmëri. Që të dyja dolën nga bota e biznesit – Macron fitoi me një dorë të re në katër vjet në Rothschild – dhe të dy fituan fitoret e shokëve si të huaj të porsalindur, duke shkelur politikanët e partive të mëdha.
” Macron thotë se ai vetë nuk beson se ai është anti-Trump. “Nuk ka kuptim. Ne të dy jemi të zgjedhur siç duhet nga votuesit tanë “, thotë ai. “Unë nuk jam këtu për të gjykuar, për të thënë se unë jam kundërshtari ndaj dikujt”.
Megjithatë, Macron nuk e fsheh shqetësimin e tij ndaj vendimeve të Trump për t’i tërhequr Shtetet e Bashkuara nga marrëveshja klimatike dhe për të ndalur mbështetjen e SHBA-së për marrëveshjen bërthamore të Iranit, të cilën fuqitë kryesore botërore negociuan në 2015, për të ndaluar Iranin nga ndërtimi i një arme bërthamore. Macron thotë se Trump duket se nuk ka sugjerime alternative për të zëvendësuar ato marrëveshje. “Nuk mund të rinegociosh me më shumë se 180 ose 190 vende,” thotë ai për tërheqjen e Trump nga marrëveshja për klimën dhe më pas flet sikur po i drejtohet Trump: “Nëse ju nuk pajtoheni me këtë, atëherë cili është plani juaj B? ” Ai dhe Trump folën në telefon në lidhje me Iranin në tetor, që Trump të mbajë mbështetjen e përfshirjes së SHBA. “Unë vetëm thashë: ‘Cili është opsioni juaj tjetër? Çfarë doni të propozoni? ‘Nëse doni të ndaloni ndonjë lidhje me Iranin lidhur me aktivitetin bërthamor, do të krijoni një Kore të Veriut të re, “thotë ai. “Cili është opsioni juaj tjetër? Për të nisur luftën, për të sulmuar Iranin? Do të ishte e çmendur. ”
As Trump as Macron nuk kanë marrë partnerin që ata donin në zgjedhjet e tyre përkatëse. Në ditët e fundit para zgjedhjeve franceze, ish-presidenti amerikan Barak Obama ngarkoi një miratim video për Makron, për kënaqësinë e fushatës së tij. Ndërkohë, Trump vlerësoi qëndrimin e ashpër anti-emigrant të rivalit të Macron, kreu i Frontit Kombëtar Le Pen. Pas kësaj, takimi i tyre i parë, në Bruksel në maj, do të ishtë i tensionuar. Macron dhe Trump në një shtrëngim duarsh të zgjatur që shkoi u përfol në të gjithë botën.
Momente pasi Trump njoftoi në qershor se ai ishte duke tërhequr Shtetet e Bashkuara nga Marrëveshja e Parisit, Macron dha një fjalim, duke ftuar shkencëtarët e klimës së SHBA për të shkuar në Francë, ku puna e tyre do të mbështetej. Ai përfundoi duke thënë: “Bëni përsëri planetin tonë të madh”, një shprehje kjo e Trump.
Megjithatë Macron këmbëngul se ai dhe Trump kanë një “marrëdhënie të fortë” për sigurinë, kundërterrorizmin dhe mbrojtjen. Për muaj me radhë avionët francezë kanë bombarduar pozicionet e ISIS si pjesë e koalicionit ushtarak të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara. Ushtria e Francës është në zona të tilla si Niger dhe Mali, ku ISIS dhe al-Kaeda janë mbajtur. Kjo është në përputhje me lidhjet historike midis SHBA dhe Francës, vëren Macron. “Është shumë më e fortë dhe më e rëndësishme se Presidentët e tanishëm, në të dy anët.”
Deri tani, plani i Macron për të transformuar Francën, ishte i thjeshtë kur nënshkroi urdhrat ekzekutiv dhe ekonomia e Francës përjetoi një rritje të dukshme. Sidoqoftë, mosmarrëveshja popullore ka rënë në sy gjatë gjashtë muajve të parë të Macronit, pasi ai solli atë që ai e quan një “transformim të thellë” në “setin e mendjes” të francezëve. Në shtator, dhjetëra mijëra Parisian të zemëruar marshuan kundër qendrës së programit të Macron-it: rindërtimin e të drejtave të punës së papërshkueshme që kanë qenë në vend për dekada dhe cilat kompani e quajnë një disincentivitet të madh për punësimin. “Ai po tërhiqet plotësisht nga mbrojtja sociale”, tha një anëtare e majtë e Parlamentit, Bastien Lachaud, duke qëndruar mes turmave. “Ai duhet të dëgjojë protestuesit”.
Macron nuk ka nevojë të menjëhershme për kompromis. Partia e tij e re politike, e quajtur La République En Marche!, Fitoi një shumicë të madhe në zgjedhjet parlamentare në qershor, duke siguruar që urdhrat e tij ekzekutivë të kalojnë më lehtë në ligj. Protestat nuk kanë pasur efekt të dukshëm tek Macron; një ditë pas marshimit të Parisit, ai nënshkroi ndryshimet më të gjera në ligjet franceze të punës në dekada, duke përfshirë një që lejon kompanitë të negociojnë drejtpërdrejt me punonjësit sesa nëpërmjet sindikatave të punës dhe në mënyrë drastike ua zvogëlojnë kodin e vështirë të punës të vendit. “Gjithçka do të jetë në vend deri në fund të vitit”, njoftoi ai kur nënshkroi masat e reja. Pastaj e hodhi dosjen mbyllur, sikur të thoshte, Rasti u mbyll. Askush nuk duhet të ishte habitur nga shpejtësia e veprimeve të tij, thotë ai tani. “Unë organizova fushatën time rreth këtyre ideve. Nuk e kam marrë vendin në dorë kot, “thotë ai. “Kam dorëzuar pikërisht planin. Kjo eshte.”
Por jo të gjithë në Francë votuan për Macronin nga dashuria për platformën e tij. Shumë prej tyre e bënë këtë nga frika dhe neveria për Le Pen, platforma nacionaliste e cila përfshiu favorizimin e tërheqjes së Francës nga E.U., që fuste vendin në euro dhe ndalonte praktikisht imigracionin.
Mund të duhen vite që bota të njohë fushën e plotë të Emmanuel Macron. Nëse idetë e tij tregohen të gabuara dhe stili i tregut të lirë nuk arrin ta sjellë ringjalljen ekonomike të Francës që ai premton, populli i zemëruar, mund tia kthej fuqitë.
Por nëse Macron vërtetohet mirë, Franca mund të shfaqet si një fuqi shumë më e rëndësishme globale sesa ka qenë në dekada. Nëse ai fiton rizgjedhjen në vitin 2022, pas mandatit të tij të parë pesëvjeçar si President, ai do të largohet nga pallati Élysée në vitin 2027 në një moshë 49 vjeçare duke krijuar një rol radikalisht të ndryshëm presidencial për veten e tij . Kjo është një rrugë e gjatë në një të ardhme që mbetet e fshehur në mjegull.
Por nëse Macron ia del ta bëjë ndryshimin në vendin e tij, ambiciet që ai ka të ndryshojë të gjithë botën, dhe jo vetëm Francën mund të bëhen realitet pa frikë.
Kjo luftë në fund të fundit, ka nevoj për nje udhëheqës.
Përgatiti:/AlpeNews.al/
