Jo vetëm Cosa Nostra, ‘Ndrangheta, Camorra dhe Sacra Corona Unita. Nga raporti i DIA-s del qartë se, krahas të ashtuquajturave mafia tradicionale, ndikimi i krimit të organizuar të huaj është gjithnjë e më i pranishëm në të gjithë territorin italian dhe atë në Evropë.
Jo një prani e thjeshtë, por një përbërës i vërtetë strukturor dhe i konsoliduar i panoramës kombëtare të mafies. Hetimet më të fundit konfirmojnë një fakt të qartë: mafia italiane dhe grupet e huaja kriminale bashkëpunojnë, duke ndarë biznesin, territoret dhe fitimet, në një ekuilibër shpesh të heshtur, por gjithnjë e më të dukshëm.
Në vitin 2024, hetuesit fotografojnë një realitet shqetësues: shoqatat etnike kriminale jo vetëm që po rriten në numër dhe organizim, por në disa sektorë – siç është trafiku i drogës – ato tani veprojnë në të njëjtin nivel me mafiet historike italiane.
Nga Shqipëria në Afrikë, boshti i ri i krimit
Nuk është më një prani margjinale ose e nënshtruar. Krimi shqiptar në Itali tani ka fituar një rol qendror, shpesh në të njëjtin nivel me mafiet lokale. E heshtur, e pamëshirshme, teknologjike, e rrënjosur në trafikun ndërkombëtar dhe e aftë për të bashkëvepruar drejtpërdrejt me kartelet e Amerikës së Jugut, kjo mafi e re po rivizaton gjeografinë e krimit të organizuar evropian.
Një aleancë strategjike me mafien italiane
Hetimet më të fundit konfirmojnë një bashkëpunim të qëndrueshëm midis bandave shqiptare dhe Ndrangheta-s, veçanërisht për menaxhimin e trafikut të drogës. Mafia shqiptare, me një prani të konsoliduar në portet kryesore të Evropës Veriore (Rotterdam, Antverp, Hamburg), menaxhon në mënyrë të pavarur importet e kokainës nga Amerika e Jugut, të cilat më pas zbarkojnë në Itali nëpërmjet “rrugës së Adriatikut” – midis brigjeve shqiptare dhe atyre puliane.
Ky trafik bazohet në marrëveshje të heshtura dhe pakte mosluftimi: logjistikë dhe shitje me shumicë për shqiptarët, kontroll i trafikut të drogës në territor për mafien italiane. Është ndarja e re e punës kriminale, e cila siguron fitime milionerësh pa luftëra mafioze.
Nga Drogat në Ekonominë Ligjore
Biznesi kryesor mbetet trafiku i drogës, por bandat shqiptare po diversifikojnë investimet e tyre. Të ardhurat e paligjshme riinvestohen në aktivitete të ligjshme ekonomike, pasuri të paluajtshme dhe tregtare, shpesh të regjistruara me emra të rremë. Infiltrimi në ekonominë ligjore jo vetëm që lejon pastrimin e parave të pista, por edhe konsolidimin e pushtetit shoqëror dhe kriminal në territor.
Sipas provave hetimore, disa grupe shqiptare veprojnë në mënyra tipike të mafies tradicionale, duke përfshirë strukturat hierarkike, përdorimin sistematik të dhunës dhe kodet e përkatësisë bazuar në lidhjet familjare ose origjinën territoriale.
Metamorfoza e krimit: nga dhuna në njohuritë teknologjike
Ndërsa mafia shqiptare mbetet e pamëshirshme në zgjidhjen e konflikteve të brendshme, ajo po dëshmon gjithashtu se është gjithnjë e më e sofistikuar teknologjikisht. Disa klane janë të përfshira në mashtrime kibernetike, tregti të paligjshme online dhe përdorimin e kriptovalutave për të shmangur kontrollet financiare. Në këtë rast, krimi shqiptar përputhet plotësisht me një trend të përbashkët për shumë mafie të huaja aktive në Itali: shfrytëzimin e boshllëqeve rregullatore dhe inovacioneve digjitale për të lëvizur kapitalin dhe për të menaxhuar trafikimin në shkallë globale.
Nga rrugët në porte: një kontroll kapilar
Prania shqiptare nuk kufizohet vetëm në majë të zinxhirit të furnizimit. Grupet kriminale gjithashtu menaxhojnë kontrollin territorial dhe dhunën në rrugë, shpesh duke përdorur të rinj të rekrutuar nga komunitetet e emigrantëve ose subjekte të parregullta. Në shumë qytete italiane – nga Milano në Bari, nga Torino në Romë – klanet shqiptare janë bërë një pikë referimi operative për trafikun e drogës, mbledhjen e borxheve të paligjshme dhe madje edhe trafikimin e armëve.
Në disa rajone qendrore dhe jugore, bandat shqiptare po fitojnë autonomi operative, duke u çliruar nga kontrolli i mafias italiane dhe duke menaxhuar drejtpërdrejt segmente të tëra të trafikut të drogës.
Një kërcënim global, jo më periferik
Mafia shqiptare sot përfaqëson një kërcënim sistematik për Italinë dhe Bashkimin Evropian. Kjo është gjithashtu ajo që del nga Këshilli Evropian, i cili i ka përfshirë rrjetet kriminale transnacionale midis prioriteteve strategjike në luftën kundër krimit të organizuar.
DIA, nëpërmjet Rrjetit të Operacioneve Anti-Mafia @ON, ka promovuar një model të ri të bashkëpunimit hetimor ndërkombëtar për t’u përballur me këto organizata. Por ekspertët paralajmërojnë: hetimet dhe arrestimet nuk janë të mjaftueshme. Nevojitet një strategji e integruar që kombinon parandalimin, gjurmueshmërinë financiare, kontrollet antimafia mbi kontratat dhe mjetet kundër pastrimit të parave.
