Cila është mënyra më e mirë për të zhvilluar një perspektivë të shëndetshme në një moshë të vjetër? Kaloni më shumë kohë me njerëzit e moshuar dhe kuptoni se çfarë sjell kuptim dhe kënaqësi në vitet e tyre të muzgut pavarësisht humbjeve, qoftë fizike e qoftë sociale.
Kjo është ajo çka zbuluan dy autorë amerikanë. Në të vërtetë mençuria midis këtyre rreshtave mund t’i shërbejë edhe të rinjve e të rriturve të moshës së mesme që duket se i tremben plakjes. Për dëmin e tyre, disa mund të shmangin bashkëveprimin me njerëzit e moshuar nga frika së mos “sëmundja” e tyre i kap.
Shumë njerëz në kulturën tonë, të përqëndruar tek të rinjtë aktualisht, i shohin të moshuarit me frikë e përbuzje dhe i konsiderojnë ata konsumatorë të kushtueshëm me shumë pak për të ofruar në këmbim. Duke pasur parasysh ritmin eksploziv të teknologjisë, që shpesh konfuzon të moshuarit, ata i japin shumë pak respekt për depon e mençurisë që dikur është shfrytëzuar nga disa të rinj në të shkuarën ( dhe ende qëndron në disa shoqëri tradicionale)
Libri “Fundi i Epokës së Vjetër” nga Dr. Marc E. Agronin, flet për një psikiatër gjerman në Shtëpinë Hebraike të Miamit, ku prej shumë vitesh përkujdesej ndaj të moshuarve që kanë mësuar se: qëllimi dhe kuptimi në jetë është e mundur të ruhet edhe përballë sëmundjeve dhe paaftësive të rëndësishme të funksionimit mendor dhe fizik të dëmtuar dhe pjesëmarrjes së kufizuar në aktivitete.
Në të trajtohet ndër të tjera rasti i një pianisti të moshuar, Arthur Rubinstein, i cili po përballonte plakjen me përfshirjen e rënieve të aftësive të tij. Ai zgjodhi të krijonte një reportor më të limituar, duke kontribuar për performancën e tij me praktikë shtesë.
Dr. Agronin shkruan se ” nuk duhet të pyesim vetëm se çfarë është plakja, por çfarë mund të jetë plakja; jo atë që bëjmë pavarësisht nga plakja, por për shkak të plakjes.” Në modelin e plakjes kreative të Dr. Cohen, njerëzit kanë potencial të shohin mundësi në vend të problemeve; vetë plakja mund të jetë një katalizator për përvojat e reja , duke ofruar një mënyrë për të ripërtërirë pasionet dhe për të rikrijuar veten.
Libri i dytë, “Lumturia është një zgjedhje që ju bëni”, u shkrua nga John Leland, një gazetar për The New York Times, i cili kaloi një vit duke intervistuar dhe mësuar nga gjashtë qytete me banorë të vjetër, 85 vjeç e sipër-nga kultura të ndryshme, prejardhje dhe përvoja jetësore.
“Këta njerëz krejtësisht ndryshuan jetën time. Ata kanë hequr dorë nga shpërqëndrimet që na bëjnë të bëjmë gjëra pa sens dhe në vend të kësaj përqëndrohen në atë që është e rëndësishme për ta. Ata nuk shqetësohen për gjërat që mund të ndodhin. Ata shqetësohen kur ndodh, dhe madje edhe atëherë nuk shqetësohen. Ata thjesht merren me të. Në çfarëdo moshe ne jemi, ne mund të zgjedhim që të përshtatemi me çdo gjë që ndodh. Ne kemi ndikim mbi to vetëm nëse i lëmë gjërat të na trokasin “, shprehet Leland në librin e tij.
“Unë tashmë e di se nëse dhe kur aftësitë e mia fizike bëhen më të kufizuara, unë ende mund të gëzoj biseda kuptimplota me këta djem, të cilët janë shumë shpejt duke u bërë njerëz të rinj. Ata mund të dinë se si ta rivendosin telefonin tim ose të gjejnë kanale të fshehura në televizionin tim, por unë mund t’i ndihmoj ata të bëjnë përvojat e tyre të jetës në perspektivë dhe të mbështesin një vendim për të lënë zonën e tyre të rehatisë dhe për të marrë rreziqe që ofrojnë potencial rritjeje”, citon ai një të moshuar të marrë intervistë.
