Vetmia në mes të moshës së vjetër rrit rrezikun e demencës me 31 për qind, sipas një analize të re madhore prej rreth 609,000 njerëzve në mbarë botën. Nuk ka kurë për demencën, e cila prek rreth 7.9 milionë njerëz në të gjithë Bashkimin Evropian. Por rreziqet përfshijnë një kombinim të faktorëve gjenetikë dhe të stilit të jetesës, si aktiviteti fizik, pirja e duhanit, pirja e alkoolit – madje edhe cilësia e lidhjeve tona sociale.
Studimi i ri, i botuar në revistën Nature Mental Health, zbuloi se vetmia rrit rrezikun e demencës nga të gjitha shkaqet, sëmundjes së Alzheimerit dhe demencës vaskulare, e cila është një rrezik më i madh për të moshuarit me diabet ose obezitet.
Ai gjithashtu rrit rrezikun e dëmtimit kognitiv – një problem më i përgjithshëm që mbulon humbjen e kujtesës dhe problemet në marrjen e vendimeve, përqendrimin ose përfundimin e aktiviteteve – me 15 për qind.
Kërkimet qëndruan edhe kur studiuesit morën parasysh depresionin, izolimin social dhe faktorë të tjerë të mundshëm rreziku. Ata tregojnë se “vetmia është një faktor rreziku shumë i rëndësishëm në zhvillimin e ardhshëm të demencës”, tha në një deklaratë Páraic Ó Súilleabháin, një nga autorët e studimit dhe pedagog i psikologjisë në Universitetin e Limerick në Irlandë.
Vetmia është një çështje e shtresuar
Studiuesit në Irlandë, Zvicër, Francë, Shtetet e Bashkuara dhe Kinë, kombinuan të dhëna nga 21 studime mbi plakjen në mbarë botën, në atë që ata thonë se është meta-analiza më e madhe deri më sot mbi lidhjen midis vetmisë, çmendurisë dhe rënies njohëse.
Shumica e studimeve i pyetën njerëzit nëse ndiheshin të vetmuar të paktën ndonjëherë, ndërsa disa vlerësuan gjithashtu se sa e fortë ishte vetmia e tyre. Në të gjithë BE-në, 35 për qind e njerëzve thonë se janë të vetmuar të paktën disa herë, me normat më të larta në Irlandë, Luksemburg, Bullgari dhe Greqi.
Ó Súilleabháin tha se rezultatet ndihmojnë të hedhin dritë mbi pse vetmia duket të jetë e lidhur me jetëgjatësinë, ose sa gjatë jetojnë njerëzit. Studimet e mëparshme kanë gjetur një lidhje midis vetmisë dhe çështjeve shëndetësore si goditja në tru dhe sëmundja e Parkinsonit.
Autorët e studimit thanë se në vijim, do të jetë e rëndësishme të hetohet pse njerëzit ndihen të vetmuar dhe lloji i vetmisë që po përjetojnë, në mënyrë që të ndërhyhet dhe të frenohet rreziku i rënies njohëse dhe demencës më vonë.
“Trajtimi i vetmisë duke promovuar një ndjenjë lidhjeje mund të jetë mbrojtëse për shëndetin kognitiv në jetën e mëvonshme”, tha Luchetti.
