NATO ka publikuar vlerësimin vjetor të Sekretarit të Përgjithshëm, Jens Stoltenberg, për Ndryshimet Klimatike dhe Ndikimin e Sigurisë, ku përfshihet edhe Kosova.
Raporti vëren se përshpejtimi i ndryshimit të klimës ka një ndikim të thellë në sigurinë e Aleatëve dhe thekson nevojën që NATO të mbetet e përshtatshme për qëllimin në një mjedis që ndryshon me shpejtësi.
Sipas Raportit Evropa Juglindore, përfshirë Kosovën, është identifikuar si një nga “pikat e nxehta” të planetit për ngrohjen globale.
“Ngrohja e përshpejtuar e atmosferës në rajon po çon në ngjarje ekstreme të motit, si zjarret e vitit 2017 dhe 2022, dhe përmbytjet e rënda që Kosova përjetoi në vitin 2023”.
Vlerësimi vjetor thekson se mund të pritet që këto ngjarje të rriten në frekuencë dhe intensitet – ndërsa bashkë me cenueshmërinë socio-ekonomike të Kosovës dhe mjedisin sfidues të sigurisë, ndryshimet klimatike mund të kenë pasoja të dëmshme si për Kosovën ashtu edhe për praninë e NATO-s në terren.
Sfidat e mjedisit
Raporti përmend se Kosova përballet me një numër sfidash që lidhen me mjedisin, prerja e paligjshme të drunjve dhe hedhja e mbeturinave, paraqet sfida të rëndësishme për ekosistemin dhe mjedisin.
“Këto aktivitete jo vetëm që degradojnë burimet natyrore dhe ekosistemet, por gjithashtu përkeqësojnë ndikimet e ndryshimeve klimatike duke rritur nivelet e ndotjes dhe duke reduktuar aftësinë e pyjeve për të vepruar si lavamanë të karbonit”.
KFOR është përfshirë në monitorimin e krimeve mjedisore dhe vlerësimin e sigurisë së rreth 12 vendeve ku ruhen materialet toksike dhe radioaktive – shumë prej të cilave janë të papërshtatshme për ruajtje të sigurt. KFOR dhe KSF kryejnë vlerësime mujore të këtyre objekteve për të ndihmuar në sigurimin që ato të mos paraqesin rreziqe të mëtejshme mjedisore.
Përveç kësaj, KFOR ka qenë instrumental në ofrimin e ndihmës pas ngjarjeve ekstreme të motit.
Në vitin 2016, pas një kërkese për mbështetje nga autoritetet lokale, KFOR mbështeti operacionet e ndihmës për përmbytjet në Shkup (Maqedonia e Veriut) me pajisje të rënda dhe inxhinierë, duke përfshirë ngarkues, ekskavatorë dhe kamionë me deponi.
Në vitin 2022, KFOR ofroi mbështetje për parandalimin e përhapjes së zjarreve pyjore.
Për shkak të dimrave të butë të regjistruar në janar 2021, dhjetor 2022 dhe janar 2023, Kosova përjetoi dy ngjarje të rënda përmbytjesh që shkatërruan disa qytete dhe fshatra, dhe rezultuan në ndërprerje të ujit të pijshëm, ndërprerje të energjisë elektrike dhe evakuime.
Në rastet e mësipërme, ekipi i kërkim-shpëtimit të FSK-së ofroi mbështetje gjatë përmbytjeve, me KFOR-in në gatishmëri për të ndërhyrë brenda mjeteve dhe kapaciteteve të saj.
