Më 6 gusht 1945, një moment që ndryshoi përgjithmonë historinë njerëzore ndodhi në Hiroshima. Një bombardues amerikan B-29 hodhi bombën e parë bërthamore të përdorur ndonjëherë në luftë, duke vrarë mbi 140,000 njerëz deri në fund të atij viti. Vetëm tre ditë më pas, një tjetër bombë ra mbi Nagasaki, duke shtuar edhe 74,000 viktima të tjera.
Këtë javë, ndërsa bota përkujton 80-vjetorin e bombardimeve, rreth 100 shtete, përfshirë edhe Rusinë – e ftuar për herë të parë që nga lufta në Ukrainë – marrin pjesë në ceremonitë përkujtimore në Hiroshima dhe Nagasaki.
Bombat, të quajtura “Djali i vogël” dhe “Njeriu i shëndoshë”, përmbanin një forcë shkatërruese të barabartë me 15,000 dhe 21,000 tonë TNT përkatësisht. Temperatura në epiqendër arriti deri në 7,000°C, duke shkaktuar djegie masive dhe zjarre që përfshinë qytetet – të ndërtuara kryesisht nga druri – brenda sekondash.
Të mbijetuarit, të njohur si hibakusha, kanë vuajtur gjithë jetën pasojat fizike dhe psikologjike të rrezatimit. Shumë prej tyre u përballën me stigmë shoqërore, u diskriminuan dhe e mbajtën heshtur vuajtjen e tyre për dekada. Organizatat si Nihon Hidankyo kanë transformuar këtë dhimbje në aktivizëm për paqe globale dhe çarmatimin bërthamor. Kjo lëvizje u vlerësua me Çmimin Nobel për Paqen në vitin 2024.
Në përkujtim të kësaj tragjedie, Hiroshima dhe Nagasaki nuk janë më thjesht vende simbolike të luftës – por zëra të fuqishëm në përpjekjen globale për një botë pa armë bërthamore.
