Fushata e pamëshirshme për të dhe mposhtur betejën e Gjermanisë në Luftën e Dytë Botërore, Tirpitz, la shenjën e saj në peizazhin që është evident edhe sot.
Anija më e madhe e Hitlerit, ishte vendosur në pjesën më të madhe të luftës, përgjatë bregut norvegjez për të penguar një pushtim të mundshëm nga aleatët.
Flota gjermane do të fshehte anijen në Kåfjord dhe do ta shfaqte atë me një sulm tymi kimik.
Ky “tym” bëri dëme të mëdha për pemët, që ngelet ose në një farë mënyre regjistrohet në rrathët e tyre të rritjes që gjenden në trungjet e pemëve të cilat dallohen edhe sot.
Claudia Hartl, hulumtuese po mbledh bërthama druri për të ndërtuar një pamje të qartë të klimës së kaluar në këtë zonë rreth viteve 1945. Ftohja e rëndë dhe madje edhe infektimi i insekteve mund të trondisin rëndë rritjen vjetore në një stendë, por asnjë nga këto shkaqe nuk mund të shpjegojë mungesën totale të unazave të vërejtura në disa pemë.
Të tjera pemë kishin unaza, por vështirë t’i dalloje.
Një koleg i sugjeroi dendrokronologes se kjo mund të kishte të bënte me Tirpizin anijen gjermane, e cila u ankorua ato vite në Kåfjord ku u sulmua nga bombarduesit aleatë. Dokumentet arkivore tregojnë se anija lëshoi acid klorofusurik për të maskuar pozicionin e saj.
“Ne mendojmë se ky tym artificial dëmtoi edhe halat e pemëve”.
“Në qoftë se pemët nuk kanë hala ato nuk mund të fotosintezojnë dhe nuk mund të prodhojnë biomasa Në një pemë pishe për shembull zakonisht halat zgjasin nga tre deri në shtatë vjet, sepse ato janë gjithmonë të gjelbëruara dhe duhet një kohë shumë e gjatë që ato të marrin veten. ”
Për 9 vite pas 1945 një pemë e vëzhguar nuk u rrit për shkak të këtij tymi kimik. Më pas e mori veten por iu deshën 30 vite qe ti kthehej normalitetit. Tani ndodhet ende atje, në jetë dhe është një pemë shumë mbreslënëse tregon dendrokronologia.
Në pishat e tjera, unazat janë të pranishme, por ato janë jashtëzakonisht të holla dhe jo shumë të dallueshme.
“Unë mendoj se është me të vërtetë interesante që efektet janë ende të dukshme në pyjet e veriut të Norvegjisë më shumë se 70 vjet më vonë. “Kjo” është përdorur edhe në vende të tjera në Evropë gjatë Luftës së Dytë Botërore. “
Hulumtuesja Mainz i paraqiti kërkimet e saj në Asamblenë e Përgjithshme të Bashkimit Europian të Gjeoshkencave (EGU) në Vjenë, Austri.
http://www.bbc.com/news/science-environment-43727547
Përgatiti:AlpeNews.al
