Hapësirat e mbyllura janë më të rrezikshme për përhapjen e Covid-19, por është e mundur që të minimizohen rreziqet nëse vendosen të gjitha masat në dispozicion për të luftuar infeksionin përmes aerosol.
Këtu është probabiliteti i infektimit në tre skenarë të përditshëm, në varësi të ventilimit, maskave dhe kohëzgjatjes së takimit.
Covid-19 transmetohet nga ajri, veçanërisht në hapësirat e mbyllura. Nuk ka aftësinë infektive të fruthit, por shkencëtarët tani e njohin qartë rolin e luajtur në pandemi infeksioni përmes aerosolëve, grimcave të imëta ngjitëse që një pacient nxjerr dhe të cilat qëndrojnë pezull në ajër brenda. Si funksionon kjo mënyrë e ngjitjes? Dhe mbi të gjitha, si mund ta bllokojmë atë?
Për momentin, autoritetet shëndetësore njohin tre mënyra të ngjitjes nga koronavirusi: 1)Spërklat që nxjerrin të infektuarit kur flasin ose kolliten, të cilat përfundojnë në sytë, gojën ose hundën e të infektuarit;
2) Sipërfaqet e ndotura dhe 3) infeksioni aerosol, kur merr frymë në këto grimca të padukshme të infektuara të nxjerra nga një person i sëmurë, të cilat sillen si tym kur del nga goja: në mungesë të ventilimit, ato mbeten pezull dhe kondensohen në dhomë si koha.
Shkolla
Qendrat arsimore zënë vetëm 6 për qind të shpërthimeve të regjistruara nga autoritetet shëndetësore. Dinamika e infektimit përmes aerosoleve në klasë është shumë e ndryshme në varësi të faktit nëse pacienti 0 është nxënës apo mësues.
Mësuesi flet për një kohë shumë më të gjatë, duke ngritur zërin për t’u dëgjuar. Për krahasim, një nxënës i mundshëm i sëmurë flet shumë sporadikisht. Qeveria Spanjolle ka rekomanduar tashmë, me një udhëzues nga CSIC (Këshilli i Lartë për Kërkime Shkencore), që klasat të ajrosen, madje edhe në mot të ftohtë, ose që të përdoren mekanizmat e ventilimit.
“LaRepublica.it” shkruan se për të llogaritur probabilitetin e infektimit të njerëzve të pranishëm në situata rreziku, është përdorur një imitues i zhvilluar nga një grup shkencëtarësh të udhëhequr nga profesor Jose Luis Jimenez, i Universitetit të Kolorados.
Ai është krijuar me qëllim për të treguar rëndësinë e faktorëve që pengojnë infektimin përmes aerosoleve. Llogaritja nuk është shteruese dhe nuk mund të përfshijë variabla të panumërta që kontribuojnë në një infeksion, por shërben për të ilustruar përparimin e rreziqeve sipas faktorëve mbi të cilët mund të ndërhyjmë.
Subjektet ruajnë distancën e sigurisë në simulimet, duke eliminuar rrezikun e infektimit përmes spërklave. Por edhe kështu ato mund të infektohen, nëse nuk veprojmë duke shtuar të gjitha masat në të njëjtën kohë: ventilimi i duhur, zvogëlimi i kohëzgjatjes së takimeve dhe përdorimi i maskave.
Në të gjitha kontekstet, skenari ideal do të ishte jashtë, aty ku grimcat infektive hollohen shpejt. Nëse distanca me pacientin e mundshëm zero nuk mbahet, probabiliteti i infektimit shumëfishohet, sepse hyjnë në lojë spërklat e nxjerra nga pacienti i sëmurë si dhe ventilimi nuk do të ishte i mjaftueshëm për të holluar aerosolët, nëse dy personat do të ishin shumë pranë njëri-tjetrit.
Llogaritjet që tregohen në tre skenarët bazohen në studime se si prodhohen infeksionet përmes aerosolëve, me shpërthime reale të analizuara në detaje. Një rast shumë i dobishëm për të kuptuar dinamikën e infektimit në ambiente të mbyllura ndodhi gjatë një prove të korit në Washington State në muajin mars.
Vetëm 61 nga 120 anëtarët e korit morën pjesë në provë, të cilët u përpoqën të mbanin distancën dhe higjienën. Pa e ditur, ato shkaktuan një skenar të rrezikut maksimal: pa maska, pa ajrosje, duke kënduar dhe duke ndarë të njëjtën hapësirë ??për një kohë të zgjatur.
Ë këtë mënyrë, vetëm një i infektuar me Covid-19, pacienti 0, infektoi 53 persona në dy orë e gjysmë. Disa nga të infektuarit ishin 14 metra pas tij, kështu që infeksioni mund të shpjegohet vetëm me aerosole. Dy nga të sëmurët ndërruan jetë.
Pasi u studiua në mënyrë të detajuar ky shpërthim, shkencëtarët ishin në gjendje të llogaritnin se çfarë mase rreziku do të zvogëlohej nëse merreshin masa kundër infeksionit nga ajri; në kushte reale, infeksioni preku 87 për qind të të pranishmëve.
Ndërkohë nëse do të ishin përdorur maskat gjatë provës së korit, rreziku do të ishte zvogëluar përgjysmë. Nëse prova do të zgjaste më pak dhe dhoma do të ishte ajrosur, vetëm 2 koristë do të ishin infektuar.
Këto skenarë të superkontaktuesve duket se luajnë një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në zhvillimin dhe përhapjen e pandemisë. Kjo pasi të qenit në gjendje për të shmangur infeksionet masive në ngjarje të këtij lloji, është jetike për t’i mbajtur ato nën kontroll./ Gazeta Shqip
