Si i ftuar në podkastin e njohur “Diary of a CEO”, mjeku i Institutit Kombëtar Britanik të Shëndetit, Chris van Tuleken, bëri pohimin provokues se ushqimet ultra të përpunuara e kanë tejkaluar duhanin si shkaku kryesor i vdekjes së parakohshme në planet.
Ai shkoi një hap më tej, duke sugjeruar që ato nuk duhen quajtur as ushqim , por “substanca të ngrënshme të përpunuara industrialisht”, raporton Nova.rs.
Një analizë e gjerë e botuar në vitin 2024 në British Medical Journal , e cila përfshinte deri në 10 milionë njerëz përmes 45 studimeve, tregon se një konsum më i lartë i këtij lloji ushqimi mund të shoqërohet me një rrezik më të lartë vdekshmërie, por edhe sëmundje të tilla si sëmundjet kardiovaskulare, diabeti i tipit 2 dhe çrregullimet mendore.
Pra, çfarë duhet të shmangni nëse doni vërtet ta trajtoni trupin tuaj si një “tempull”?
Bukë industriale
Edhe pse shpesh konsiderohet një zgjedhje më e shëndetshme, edhe buka integrale ose e prodhuar industrialisht nuk është ideale. Listat e gjata të përbërësve tregojnë qartë nivelin e përpunimit. Buka normalisht përbën rreth 11 përqind të marrjes totale të kalorive, kështu që rekomandohet të zgjidhni atë me sa më pak aditivë të jetë e mundur.
Kjo është arsyeja pse buka e freskët nga një furrë buke lokale, ose edhe buka e bërë në shtëpi, është shpesh një mundësi më e mirë.
Pije energjike
Edhe pse një zgjedhje popullore për rritjen e energjisë, pijet energjike mbartin një sërë rreziqesh. Ato përmbajnë sasi të mëdha kafeine dhe sheqeri, dhe disa studime kanë treguar se një porcion mund të ketë deri në 242 miligramë kafeinë.
Konsumi i rregullt mund të çojë në çrregullime të ritmit të zemrës, puls të shpejtë dhe presion të lartë të gjakut – të gjithë faktorë që rrisin rrezikun e sëmundjeve të zemrës.
Drithëra për mëngjes
Problemi kryesor me shumicën e drithërave është sheqeri i shtuar. Marrja e tepërt çon në obezitet dhe prishjen e dhëmbëve, por gjithashtu rrit ndjenjën e urisë dhe e ngarkon trupin me rritje të papritura të insulinës.
Edhe pse ka mundësi më të shëndetshme si bollguri, shtimi i sheqerit dhe ëmbëlsuesve zvogëlon përfitimet e tyre.
Hot dogët dhe mishrat e përpunuar
Hot dogët janë një nga shembujt më të hershëm të ushqimit ultra të përpunuar. Organizata Botërore e Shëndetësisë i klasifikon ato si produkte kancerogjene.
Ato janë të pasura me yndyrna të ngopura, natrium dhe konservues kimikë si nitratet dhe nitritet, të cilat lidhen me një rrezik në rritje të sëmundjeve të zemrës dhe hipertensionit.
Zëvendësues veganë për mish dhe djathë
Edhe pse një dietë vegane mund të jetë shumë e shëndetshme, zëvendësuesit industrialë të mishit dhe djathit shpesh janë ultra të përpunuar. Ato përmbajnë aditivë dhe përbërës të shumtë për të imituar shijen dhe strukturën e mishit.
Përveç kësaj, ato shpesh kanë më shumë kripë dhe yndyrë dhe më pak proteina dhe kalcium se sa pritej.
Medaljone pule
Ky ushqim i shpejtë popullor shpesh përmban një përzierje mishi, lëkure, tendinash dhe dhjami, gjë që zvogëlon vlerën ushqyese. Përveç kësaj, përgatitja në vajra të hidrogjenizuar rrit gjithashtu përmbajtjen e yndyrës dhe substancave të dëmshme.
Ushqime të lehta të bëra nga patate të përpunuara
Patatinat e njohura dhe produktet e ngjashme përmbajnë patate të dehidratuara, vajra të rafinuar, miellra dhe aditivë të ndryshëm. Një dietë e pasur me yndyrna trans është lidhur me obezitetin, sëmundjet e zemrës dhe të mëlçisë.
Margarinë
Edhe pse përmban më pak yndyrë të ngopur se gjalpi, margarina është një produkt shumë i përpunuar me emulsifikues dhe ngjyrues të shtuar. Ashtu si me të gjitha këto produkte, është e rëndësishme të lexoni deklaratat.
Vakte të gatshme
I shpejtë dhe praktik, por shpesh problematik nga ana ushqyese. Një në pesë vakte të gatshme përmban nivele të larta kripe dhe yndyre të ngopura, të cilat rrisin rrezikun e presionit të lartë të gjakut, obezitetit dhe sëmundjeve të zemrës.
Si të zvogëloni konsumin e ushqimeve ultra të përpunuara
Edhe pse ka gjithnjë e më shumë prova për ndikimin e tyre negativ, ekspertët nuk pretendojnë se është e nevojshme t’i eliminojmë plotësisht. Çelësi është ekuilibri dhe zgjedhja e informuar.
Leximi i etiketave dhe zëvendësimi i produkteve industriale me alternativa më natyrale si frutat, perimet, peshku dhe yndyrnat e shëndetshme mund të bëjë një ndryshim të madh.
Sepse në fund të fundit, çështja nuk është vetëm ajo që hamë, por sa afër është ajo me atë që ushqimi duhet të jetë në të vërtetë.
