Naxhari e vendosi letrën në një termos, i cili më pas e futi atë në një qese lëkure dhe e groposi nën tokë. Dorëshkrimi është restauruar dhe publikuar kohët e fundit, transmeton Indeksonline.
Disa muaj para çlirimit të kampit të Auschwitzit në janar 1945, çifuti Marsel Nadjari, fshehurazi shkroi të gjitha tmerret që ai përjetoi në kamp.
Historiani Pavel Polyan i tha “Deutche wele” se në territorin e Auschwitzit janë gjetur gjithsej nëntë dokumente, të cilat ai e përshkruan si dëshmitë më të rëndësishme me shkrim të Holokaustit .
Marsel Nadjari dhe katër të burgosur të kampit grupit “zonderkomand”, i cili ishte përgjegjës për transportimin e kufomave nga dhomat e gazit në krematoriumeve, dhe hedhjen e hirit të eshtrave të tyre në lumenj.
Letra e Nađjarit e cila u gjet në vitin 1980, është shkruar në gjuhën e tij amtare. Letra ishte krejtësisht e palexueshme, derisa ai iu nënshtrua analizave multiskopike në këtë projekt, i cili zgjati një vit. Me këtë rast, është rikthyer në 90 për qind të dorëshkrimit.
Ne bartëm trupat e grave dhe fëmijëve të pafajshëm, të cilët u hodhën në furra të mëdha. Ju do të mendoni ‘Si keni mundur ta bëni këtë?’ Mendova shumë herë se po hidhja veten në zjarr dhe se gjithçka më në fund kishte përfunduar. Por nuk mund ta harroj hakmarrjen. Kam jetuar për të. Doja të hakmerreja për vdekjen e prindërve të mi dhe motrës sime të vogël Neli”, kishte shkruar ai në letrën e tij.
Ndonëse nuk arriti të hakmerrej, Nadari mbijetoi. Ai vdiq në Nju Jork në vitin 1971.
Auschwitz
Auschwitz
Auschwitz
Auschwitz
