Fqinjët e Koresë së Veriut e mirëpritën vendimin e çuditshëm të presidentit amerikan Donald Trump, për t’u takuar me udhëheqësin koreanoverior Kim Jong Un, për diskutime që t’i jepet fund programit bërthamor të Phenianit, që përbën kërcënim.
Pas njoftimit të së enjtes në mbrëmje në Uashington, ligjvënës amerikanë, zyrtarë kinezë, japonezë dhe jugkoreanë, kanë reaguar pozitivisht për këtë zhvillim. Por ata gjithashtu kanë paralajmëruar për mundësinë që të mos ketë rezultatate konkrete nga bisedimet e nivelit të lartë.
Shtëpia e Bardhë i konfirmoi njoftimet e medias shtetërore kineze se zoti Trump ka biseduar të premten në telefon me presidentin kinez Xi Jinping, por nuk janë dhënë hollësitë e bisedës.
Sipas agjencisë së lajmeve HSINHUA, “Presidenti Xi i ka thënë zotit Trump se ai vlerëson dëshirën e Presidentit amerikan për ta zgjidhur çështjen e gadishullit korean me mjete politike.”
Kryeministri japonez Shinzo Abe, i cili ka patur dyshime për motivet e Koresë së Veriut, bisedoi në telefon të enjten me zotin Trump dhe vlerësoi qëndrimin e vijës së ashpër të presidentit amerikan, për ta detyruar Phenianin të ndryshojë.
Zoti Abe tha se ai ka në plan të shkojë në Uashington muajin e ardhshëm, për të diskutuar me zotin Trump për takimin e tij me Korenë e Veriut.
Senatori amerikan Lindsey Graham la të kuptohet se bisedimet tregojnë se forcimi i sanksioneve amerikane është duke patur ndikim.
“Pas shumë diskutimesh me Presidenti Trump, unë besoj se qëndrimi i tij i vendosur për Korenë e Veriut dhe agresionin bërthamor të atij vendi na jep shpresën më të madhe që ka patur ndonjëherë në dekada, për ta zgjidhur me mjete paqësore këtë kërcënim,”– tha zoti Graham.
Senatori Graham tha po ashtu se Shtetet e Bashkuara nuk janë duke hyrë në bisedime me shpresa të mëdha.
“Nuk jam naiv. Në se e shkuara është një tregues për të ardhmen, Koreja e Veriut ka për të patur vetëm llafe dhe jo veprime,”– tha zoti Graham.
Nuk është e qartë se çfarë do të kërkojë Kim në këmbim të heqjes dorë nga programi i armëve bërthamore, që ka qenë çështje fokale, që nga koha kur ai u bë udhëheqësi suprem në fund të vitit 2011.
Bisedimet janë një lojë që bartin rreziqe. Suksesi i tyre mund sjellë uljen e tensioneve lidhur me provat bërthamore dhe me raketa balistike të Koresë së Veriut në dy vitet e fundit, që janë bërë mjaft të sofistikuara, duke kërcënuar edhe Shtetet e Bashkuara. Në se bisedimet dështojnë, situata mund të keqësohet.
Robert Gallucci, kryenegociatori amerikan gjatë krizës bërthamore të Koresë së Veriut në vitin 1994, tha se ftesa e Koresë së Veriut “është një zhvillim i çuditshëm dhe i mirëpritur.” “Në se përfaqësues të të dy qeverive takohen, ky do të ishte një përparim i rëndësishëm për pakësimin e tensioneve dhe rrezikun e luftës,”- tha ai.
“I ri nuk është propozimi, por përgjigja”, tha Daniel Russell, ish ndihmës sekretar i shtetit për Azinë Lindore dhe Paqësorin. Ai tha se Koreja e Veriut “për shumë vite ka propozuar që Presidenti i Shteteve të Bashkuara të angazhohet me udhëheqësit e Koresë së Veriut, si të barabartë – si një fuqi bërthamore me një tjetër.”
Presidenti Trump ka qenë kritik ndaj përpjekjeve të administratave të Bill Clintonit, George W. Bushit dhe Barack Obamës për zgjidhjen e kërcënimit bërthamor të Koresë së Veriut përmes negociatave. Këto përpjekje e ngadalësuan përparimin e Pheninianit në çështjen bërthamore, por ky i fundit i vazhdoi fshehurazi përpjekjet dhe eventualisht nuk i mbajti premtimet për çmontimin e objekteve bërthamore.
