Irani pretendon se ka ndërmarrë një valë sulmesh me dronë ndaj objekteve dhe bazave ushtarake amerikane në të gjithë Lindjen e Mesme, si hakmarrje për natën e 13-të radhazi të bombardimeve amerikane ndaj territorit iranian.
Sipas mediave shtetërore iraniane, shpërthime janë regjistruar përgjatë bregdetit të Gjirit Persik, si edhe në zonat perëndimore, veriore dhe qendrore të Iranit. Në një sulm në jugperëndim të vendit, katër persona humbën jetën dhe pesë të tjerë mbetën të plagosur.
Më pas, Teherani njoftoi se kishte shënjestruar edhe baza amerikane në Kuvajt, ndërsa sirenat e alarmit u aktivizuan në Bahrein dhe Jordani. Në Irak, një dron u rrëzua pranë Aeroportit Ndërkombëtar të Erbilit, duke shkaktuar pezullimin e përkohshëm të fluturimeve, të cilat më vonë rifilluan. Përshkallëzimi vjen në një moment kur Irani ka dënuar planin e administratës amerikane për të përdorur asetet iraniane të ngrira për të kompensuar dëmet e shkaktuara nga konflikti.
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi të enjten se dëmet ndaj anijeve dhe ngarkesave në Ngushticën e Hormuzit do të paguhen nga fondet iraniane që ndodhen nën kontrollin e SHBA-së.
“Këto dëme mund të jenë shumë të konsiderueshme, por kjo është gjëja e drejtë dhe e barabartë për t’u bërë,” shkroi Trump në Truth Social.
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, reagoi ashpër, duke e cilësuar këtë si një precedent të rrezikshëm.
“Sekuestrimi i aseteve të një vendi tjetër për të paguar pretendime të palidhura në të ardhmen është një precedent nxitës. Kaosi që do të pasojë nuk do të jetë as i bukur dhe as paqësor,” deklaroi ai.
Komentet e Trump vijnë vetëm pak ditë përpara takimit të planifikuar me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu në Shtëpinë e Bardhë. Po atë ditë, presidenti amerikan pritet të zhvillojë edhe një takim me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky.
Në qershor, SHBA-ja dhe Irani nënshkruan një Memorandum Mirëkuptimi me 14 pika, që parashikonte ndalimin e operacioneve ushtarake, rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe arritjen e një marrëveshjeje paqeje brenda 60 ditësh.
Megjithatë, vetëm tre javë më vonë, Trump e shpalli armëpushimin “të përfunduar”, pasi Irani kreu sulme ndaj anijeve në Hormuz dhe SHBA-ja u kundërpërgjigj me bombardime.
Një nga pikat e memorandumit parashikonte që Shtetet e Bashkuara të vinin në dispozicion fondet dhe asetet e ngrira të Iranit, por zhvillimet e fundit tregojnë se marrëveshja praktikisht ka dështuar.
Ndërkohë, tensionet në rajon po shtohen edhe për shkak të kërcënimeve të rebelëve Huthi në Detin e Kuq, të cilët mbështeten nga Irani. Situata ka ndikuar edhe në tregjet ndërkombëtare, duke e çuar çmimin e naftës bruto mbi 100 dollarë për fuçi, niveli më i lartë që nga muaji maj.
Trump paralajmëroi gjithashtu “ndëshkim të madh ushtarak” ndaj Iranit për sulmet e Huthive dhe, sipas Axios, po shqyrton mundësinë e rifillimit të operacioneve të gjera ushtarake me sulme “më të mëdha se kurrë më parë”.
Nga ana tjetër, Komanda Qendrore Amerikane (CENTCOM) njoftoi se forcat amerikane kanë goditur qendra komanduese ushtarake iraniane, depo dronësh, rrjete komunikimi, sisteme mbikëqyrjeje bregdetare dhe objektiva detare, me synimin për të kufizuar aftësinë e Iranit për të kërcënuar lundrimin civil në rajon.
