Një studim i kryer në Universitetin Goethe ka gjetur prova se ilaçi kundër diarresë, loperamid, mmund të vrasë qelizat tumorale të glioblastomës. Studiuesit e udhëhequr nga dr. Sjoerd van Wijk nga Instituti i Kërkimit Eksperimental të Kancerit në Pediatri në Universitetin Goethe kanë zbërthyer mekanizmin e veprimit të këtij ilaçi dhe po punojnë për strategji të reja trajtimi.
Kur qelizat treten vetë
Në lloje të caktuara të qelizave tumorale, dhënia e loperamidit streson rrjetin endoplazmatik (ER), organela qelizore përgjegjëse për hapat kryesorë në sintezën e proteinave në trup. Stresi në ER shkakton degradimin e tij, pasuar nga vetë-shkatërrimi i qelizave. Ky mekanizëm, i njohur si vdekje qelizore, e varur nga autofagia, ndodh kur qelizat i nënshtrohen autofagisë hiperaktive.
Normalisht, autofagia rregullon proceset normale metabolike dhe prish dhe riciklon pjesët e vlefshme të përbërësve të dëmtuar ose të tepërt të qelizave duke siguruar kështu mbijetesën e qelizës, për shembull në rastin e mungesës së lëndëve ushqyese. Sidoqoftë, në disa qeliza të tumorit, hiperaktivizimi i autofagisë shkatërron aq shumë material qelizor, saqë ato nuk janë më të afta të mbijetojnë.
“Eksperimentet tona me linjat qelizore tregojnë se autofagia mund të mbështesë trajtimin e tumoreve të trurit të glioblastomës“, thotë van Wijk. Glioblastoma është një lloj kanceri shumë agresiv dhe vdekjeprurës te fëmijët dhe të rriturit, që nuk trajtohet plotësisht nga kimioterapia. Prandaj kërkohen urgjentisht qasje të reja terapeutike.
Ilaçi kundër diarresë shkakton vdekjen e qelizave në qelizat e glioblastomës
“Në mënyrë të kundërt, nëse bllokojmë ATF4, shumë më pak qeliza në një kulturë qelizore tumorale vdesin pasi është shtuar loperamidi“, thotë van Wijk. Përveç kësaj, grupi hulumtues arriti të zbulojë mbeturinat ER në qelizat e trajtuara me loperamid nën mikroskopin elektronik. “Degradimi i ER, domethënë retikulofagia, dukshëm kontribuon në shkatërrimin e qelizave të glioblastomës“, thotë van Wijk.
Ekipi tregoi gjithashtu se loperamidi shkakton vetëm autofagi, por jo vdekjen e qelizave të tjera tjera, të tilla si fibroblastet embrionale. “Normalisht, loperamidi, kur merret si ilaç kundër diarresë, lidhet me zona të veçanta lidhëse në zorrë dhe nuk merret nga zorrët dhe për këtë arsye është i padëmshëm“.
Mekanizmi i veprimit i zbatueshëm për sëmundjet e tjera
Vdekja e qelizave të glioblastomës, e shkaktuar nga loperamidi, mund të ndihmojë në zhvillimin e qasjeve të reja terapeutike për trajtimin e kësaj forme të rëndë të kancerit. “Sidoqoftë, zbulimet tona gjithashtu hapin mundësi të reja interesante për trajtimin e sëmundjeve të tjera, të tilla si çrregullime neurologjike ose demencë, si dhe lloje të tjera të tumorit“, thotë van Wijk.
Sidoqoftë, studime të mëtejshme janë të nevojshme para se loperamidi të mund të përdoret në të vërtetë në trajtimin e glioblastomës ose sëmundjeve të tjera. Në studimet e ardhshme duhet të hulumtohet, për shembull, se si loperamidi mund të transportohet në tru dhe të kalojë barrierën gjak-tru. Nanopjesëzat mund të jenë një mundësi e mundshme. Ekipi hulumtues në Frankfurt tani dëshiron të identifikojë substanca të tjera që shkaktojnë retikulofaginë dhe të shqyrtojë se si efekti i loperamidit mund të rritet dhe të kuptohet më mirë.
