Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka shfuqizuar një nga rregulloret më të rëndësishme për mbrojtjen e klimës në SHBA. Së bashku me kreun e Agjencisë për Mbrojtjen e Mjedisit(EPA), Lee Zeldin, Trump e ka shpallur të pavlefshme Rregulloren e Gjetjes së Rrezikut të vitit 2009.
Sipas kësaj Rregulloreje, që nga mandati i parë i Presidentit të atëhershëm Barack Obama (2009), gazrat serrë konsiderohen një kërcënim për shëndetin publik dhe mirëqenien e njeriut.
Baza ligjore për veprimin ndaj klimës
EPA fillimisht klasifikoi gjashtë gazra serrë si ndotës të ajrit dhe një kërcënim për shëndetin e njeriut bazuar në studime të shumta shkencore. Kjo ishte baza që EPA të rregullonte këto gazra sipas njërit prej ligjeve kryesore për ajrin e pastër, Aktit të Ajrit të Pastër.
Ligji i jep EPA-s autoritetin për të vendosur kufizime mbi ndotësit e ajrit dhe për të vendosur standarde cilësie, të tilla si standardet për shkarkimet e makinave. Gjetja e rrezikimit ishte atëherë baza ligjore për pothuajse të gjitha rregulloret e klimës.
Trump e quajti atë “derregullimin më të madh në historinë amerikane”. Ai i quajti rregulloret e klimës “katastrofike”. U tha se ato “e kishin dëmtuar veçanërisht keq industrinë amerikane të automobilave dhe kishin rritur në mënyrë drastike çmimet për amerikanët”.
Emetime dukshëm më të larta se në Gjermani
Shtetet e Bashkuara janë një nga emetuesit më të mëdhenj të gazrave serrë në botë. Emetimet për frymë në vitin 2024 ishin mesatarisht 14 ton. Kjo është dukshëm më shumë se në Kinë me 8.7 ton dhe në Gjermani me 6.8 ton. Gazrat serrë konsiderohen nga shkenca si nxitësi kryesor i ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu.
Që kur Trump erdhi në pushtet, qeveria amerikane ka ulur me rigorozitet fondet për mbrojtjen dhe kërkimin e klimës – duke përfshirë tema të tilla si ngrohja globale. Në janar, Shtetet e Bashkuara u tërhoqën zyrtarisht nga Marrëveshja e Parisit për Klimën. Në Marrëveshjen e vitit 2015, rreth 200 vende u zotuan të kufizonin ngrohjen globale në shumë nën 2°C mbi nivelet para-industriale – dhe mundësisht në 1.5°C. Kjo do të shmangte pasojat më të këqija të krizës klimatike.
Kritika e Obamas dhe Greenpeace
Ish-Presidenti Barack Obama e kritikoi vendimin. Ai i bën SHBA-të “më pak të sigurta, më pak të shëndetshme dhe më pak të afta për të luftuar ndryshimet klimatike”, tha ai në platformën X. Braktisja e rregullave klimatike shërben “për të fituar edhe më shumë para për industrinë e karburanteve fosile”.
Ndërsa Greenpeace e akuzoi Trumpin për “gënjeshtra të vazhdueshme” në lidhje me ndryshimet klimatike. “Ndërsa ky veprim mbush xhepat e kompanive të mëdha të naftës, të gjithë të tjerët duhet ta paguajnë çmimin”, tha Tim Donaghy, drejtor kërkimesh për seksionin e Greenpeace në SHBA.
