Ish-ministri i Jashtëm i Perusë, Manuel Augusto Blacker Miller, i cili drejtoi Ministrinë e Marrëdhënieve me Jashtë gjatë qeverisë së Alberto Fujimorit në vitin 1991, ndërroi jetë më 23 janar, në moshën 80-vjeçare, në Spitalin Penal Hamilton Agostinho, i vendosur në kompleksin Gericinó, në Bangu, Rio de Janeiro.
Blacker Miller ndodhej nën kujdesin e autoriteteve braziliane, pasi ishte arrestuar në dhjetor me urdhër të Gjykatës së Lartë të Brazilit, në përgjigje të një kërkese për ekstradim të paraqitur nga Shqipëria, e cila e kërkonte për t’u përballur me akuza për mashtrim financiar të dyshuar.
Mbrojtja ligjore e ish-ministrit kishte njoftuar në mënyrë të përsëritur për gjendjen e rëndë shëndetësore të tij: sipas tyre, ai vuante nga një trombozë e rëndë dhe kishin kërkuar heqjen e masës së arrestimit që të mund të merrte trajtim mjekësor në banesë. Kërkesa u paraqit tre herë, duke insistuar që Prokuroria e Përgjithshme e Republikës të shprehej mbi çështjen, por pa marrë përgjigje pozitive.
Në janar, administrata e Burgut Publik Joaquim Ferreira de Souza raportoi se Blacker Miller ishte rrëzuar dy herë brenda burgut. Pas të dytit, ai u shtrua për dy ditë në Spitalin Penal Hamilton Agostinho, ku ndërroi jetë më 23 janar. Shkaku paraprak i vdekjes, sipas informacionit të përcjellë familjes, ishte infarkt akut i miokardit. Mbrojtja e tij e konsideroi thelbësore të kishte qasje në historikun mjekësor dhe i kërkoi Gjykatës së Lartë të urdhëronte dorëzimin e këtij informacioni.
Vdekja u njoftua zyrtarisht te gjyqtari Flávio Dino, përgjegjës për çështjen e ekstradimit, përmes një komunikimi formal nga administrata e burgut. Familja e Blacker Miller udhëtoi drejt Brazilit për procedurat përkatëse.
Kujtojmë se ai u arrestua nga Policia Federale e Brazilit në lagjen Flamengo, një zonë rezidenciale në jug të Rio de Janeiros, pasi kishte qëndruar shtatë vjet në arrati dhe ishte përfshirë në një kod të kuq të Interpolit. Operacioni u krye nga agjentë të Njësisë së Bashkëpunimit Ndërkombëtar, të cilët ndiqnin lëvizjet e tij mes pronave të ndryshme — një strategji që ish-diplomati dyshohet se e përdorte për të shmangur lokalizimin dhe kapjen.
Arrestimi u krye pa rezistencë dhe i dha fund një periudhe të gjatë gjatë së cilës Blacker Miller kishte shpallur publikisht pafajësinë e tij. Pas ndalimit, ai u transferua në Kompleksin Gericinó, ku mbeti nën mbikëqyrje të rreptë, në pritje të vendimit për ekstradimin drejt Shqipërisë.
Për çfarë akuzohej?
Procesi gjyqësor që çoi në arrestimin e Blacker Miller daton nga vitet pas largimit të tij nga qeveria peruane, kur ai u vendos në Shqipëri. Autoritetet shqiptare e akuzojnë për përfshirje në një skemë mashtrimi lidhur me një projekt për ndërtimin e një incineratori për mbetje urbane. Sipas hetimeve, ish-ministri kishte premtuar një investim që nuk u realizua kurrë, duke shkaktuar dëme ekonomike dhe përgjegjësi të supozuara penale.
Prokuroria shqiptare kishte kërkuar një dënim prej 18 vitesh burg. Edhe pse Blacker Miller i mohoi vazhdimisht akuzat, qëndrimi i tij i gjatë jashtë Perusë dhe më pas arratisja vështirësuan ecurinë e procesit gjyqësor. Shqipëria priste të riaktivizonte procedurat e ekstradimit që ai të përballej me drejtësinë, por ky objektiv mbeti i parealizuar për shkak të vdekjes së tij.
E kaluara gjyqësore në Peru dhe roli politik
Blacker Miller kishte precedentë gjyqësorë në Peru. Në vitin 2007, ai u dënua me katër vite burg për pjesëmarrjen e tij në grushtin e 5 prillit 1992, të kryer nga Alberto Fujimori, së bashku me anëtarë të tjerë të kabinetit të asaj kohe. Pas këtij dënimi, ai u vendos në Europë dhe u përfshi në aktivitete biznesi, duke u bërë edhe aksionar i një kompanie lokale në Shqipëri. Ai mbajti një profil të ulët deri sa hetimet për mashtrim në këtë vend e rikthyen në qendër të vëmendjes ndërkombëtare.
Në janar 2013, shteti peruan kërkoi ekstradimin e tij, por kërkesa u refuzua, pasi Blacker Miller kishte fituar shtetësinë shqiptare, gjë që i siguroi mbrojtje ndaj drejtësisë peruane.
