Në botën tonë, ekziston një libër i lashtë dhe i fshehtë që lexon përtej kuptimit njerëzor. I njohur si dorëshkrimi i Voynich, ky artefakt që daton nga shekulli i 15-të, praktikisht është kthyer në legjendë moderne.
Ashtu si “shpata në gur” e Mbretit Arthur, libri modern më ‘misterioz’ i botës ka tërhequr një mori lexuesish kuriozë të vendosur për të nxjerrë njëfarë kuptimi nga ai.
Objekti u zbulua në vitin 1912 nga një person i cili merret me studimin e veprave të antikitetit i quajtur Wilfrid Voynich dhe për shekullin e kaluar mesazhi i dorëshkrimeve i ka larguar të gjithë ata që kanë hapur ndonjëherë mbulesën dhe kanë hyrë në vrimën e lepujve, duke përfshirë kriptografët, shkaktarët e kodeve, gjuhëtarët, madje edhe programet kompjuterike.
Por pas shikimit të librit të egë për vetëm dy javë, një akademik në Angli tani mendon se e ka nxjerrë kuptimin e tij.
“Kam përjetuar një sërë momentesh ‘eureka’ ndërsa deshifroja kodin kujton gjuhëtari, Gerard Cheshire”, pasuar nga një ndjenjë mosbesimi dhe eksitimi kur kuptova madhësinë e arritjeve, si në aspektin e rëndësisë së saj gjuhësore dhe shpalljeve rreth origjinës dhe përmbajtjes së dorëshkrimit”.
Është një kërkesë e jashtëzakonshme që është rishikuar nga kolegët dhe është botuar në revistën Romance Studies. Por çfarëdo rivlerësimi i legjitimitetit mund të ofrojë, është e balancuar menjëherë nga magjia e metodës së hetimit.
Cheshire është i bindur se teksti është shkruar në një gjuhë të përkryer normale proto-romake, një shembull që është humbur nga historia dhe që nuk shquhet për kodin e shkruar me mjeshtëri.
Duke përkthyer pjesë të tekstit, ai thotë se diskuton për mjetet juridike bimore, larjen, leximet astrologjike dhe trupin femëror.
Ai madje pretendon të dijë se kush e shkroi: një murgeshë domenikane e përpiloi këtë si një referencë për “gjyqin mbretëror ndaj femrës” të Maria e Kastiljes, Mbretëreshës së Aragonit.
Por sesa të vërteta janë këto fjalime të tij është ende diçka që lë vend për diskutim. Me fjalë të tjera, mund të kemi kaluar gjithë këtë kohë duke tërhequr shpatën, vetëm për të kuptuar se është ngjitur në shkëmb.