Ish-nënkryetari i Komisionit për Reformën në Drejtësi, Oerd Bylykbashi, i ka bërë një analizë rrugës që ka ndjekur procesi i reformës, duke theksuar se shqiptarët ende nuk kanë marrë drejtësinë që duan, shkruan “Panorama”.
Sipas deputetit të PD, procesit të vetingut, që do të largojë jashtë sistemit gjyqtarët dhe prokurorët e korruptuar, do të mund t’i shpëtojnë “ustallarët”, të cilët, sipas tij, do t’i gjejnë fijet me pushtetin dhe do të shpëtojnë pa u prekur nga vetingu. Duke kujtuar procesin e përzgjedhjes së anëtarëve të KLGJ-së dhe KLP-së, Bylykbashi shton se individë të tjerë, ndoshta jo më pak të korruptuar, do të futen nga radhët e avokatisë dhe shoqërisë civileý
RRËMUJA E REFORMËS NË DREJTËSI
-NJË ANALOGJI NË 6 HAPA
Dekadenca dhe korrupsioni Dikur ishte Perandoria Romake, e madhe, e pushtetshme, por e korruptuar dhe në dekadencë. Dikur ishte sistemi ynë i drejtësisë, një perandori e fuqishme sipas modelit kontinental europian, por e korruptuar dhe në dekadencë. Ama, ishte sistem standard europian, që kishte nevojë për përmirësim dhe pastrim të thellë nga korrupsioni.
Shkatërrimi dhe rrënimi
Më pas erdhën barbarët, që nuk kishin idenë e shtetit dhe me etje për pushtet, e pushtuan Perandorinë ýRomake, e shkatërruan në themel, rrënuan institucionet e saj. Me mendjen e tyre po ribënin botën. Më pas erdhën Rilindasit, me etje për pushtet, rrënuan çdo institucion të sistemit të drejtësisë ýdhe kolapsuan këtë të fundit. Gjykata Kushtetuese e bllokuar, Gjykata e Lartë po ashtu, KLD në grahmat e fundit, gjykatat dhe prokuroritë nën terror, nuk mbyllin çështjet dhe vendosin siç kërkon qeveria. Me mendjen e tyre, rilindasit po bënin reformë.
Shpërbërja dhe fragmentimi
Perandoria Romake u fragmentua në dhjetëra mbretëri, principata e konte, ku çdo lord barbar vriste kë t’i dilte përpara që të merrte pushtet. Aty filloi Mesjeta, periudha më e errët e njerëzimit. Sistemi i drejtësisë u fragmentua në një duzinë institucionesh, që as profesionistët nuk ua mbajnë mend emrat: KLGJ, KLP, GJK, GjL, ILD, KED, PP, PPP, SPAK, SPAK i përkohshëm, BKH, KPK, KA, KP. Aty filloi “mesjeta e drejtësisë”, ku askush nuk di ç’bëhet, ç’bën tjetri, ku të kërkojë të drejtat, a do t’i marrë të drejtat, kur do t’i marrë ato…
Spastrimi i të dobëtëve
Mesjeta solli murtajën që “qëroi” 1/3 e popullsisë së ish-perandorisë. Më të dobëtit vdiqën, por jo më të këqijtë. Më pas erdhi inkuizicioni, që spastroi ata që nuk përputheshin me doktrinën. Reforma solli vetingun, që pritet të qërojë shumë gjyqtarë e prokurorë që, të korruptuar siç janë, nuk kanë lidhjet e duhura me pushtetin dhe ata që nuk janë në përputhje me doktrinën e Kryeministrit. Por, të korruptuarit ustallarë do t’i gjejnë fijet me pushtetin dhe do të shpëtojnë pa u prekur nga vetingu. Të tjerë, ndoshta jo më pak të korruptuar, do të futen nga radhët e avokatisë dhe shoqërisë civileý.
Imponimi dhe nënshtrimi
Mbreti i fuqishëm absolut iu imponua principatave më të vogla, që nuk ruajtën dot pavarësinë. Kryeministri absolut do t’i vërë nën hyqëm institucionet e zvogëluara, të fragmentuara e më pak pushtet e personalitet të sistemit të “ri” të drejtësisë. Pavarësia e institucioneve të drejtësisë po zhduket. Prova për këtë është Prokurorja e Përgjithshme e Përkohshme, Gjykata Kushtetuese kokulur, gjykatat që vendosin në favor të qeverisë, që të mos cenohet buxheti, pavarësisht padrejtësive, etj.
Reformimi
Koha solli nevojën për ta zhbërë fragmentimin feudal. Revolucionet borgjeze e fshinë mesjetën. Kushtetutat sollën konceptin e shtetit të së drejtës. Sot është rrëmujë, rrumpallë e kaos total. Koncepti i shtetit të së drejtës është zëvendësuar me shtetin, që nuk bazohet në kushtetutë, por në memo e memorandume bashkëpunimi. Koha do të sjellë nevojën për konsolidimin e sistemit dhe zhbërjen e fragmentimit të sistemit të drejtësisë dhe forcimin e pavarësisë së saj. Një reformë kushtetuese e vërtetë, do sillte drejtësi efikase, të shpejtë, profesionale dhe të pakorruptuar. Sot, kjo rrëmujë në drejtë- si e quajtur reformë, as që e siguron këtë. Shqiptarët dhe të drejtat e tyre sot janë në udhëkryq. Ajo lloj drejtësie që duan shqiptarët, nuk ka ndodhur ende…/Panorama
