Qyteti jugor shqiptar i Gjirokastrës është një ndër destinacionte më të preferuar nga turistët të cilët zgjedhin të vizitojnë Shqipërinë. Diktatori Enver Hoxha, e shpalli vendlindjen e tij qytet muze. Por në këtë qytet ka lindur edhe shkrimtari shqiptar Ismail Kadare, i cili u rrit atje.
Gjirokastra është qytet i përfshirë në listën e trashëgimisë botërore të UNESCO-s në vitin 2005. Rreth 20,000 banorë të Gjirokastrës jetojnë në luginën e gjerë të lumit Drino. Gjirokastra është e vendosur në faqen e Malit të Gjerë, në shpatet verilindore të tij dhe në krahun e majtë të luginës së lumit Drino. Gjirokastra ka qenë dhe vazhdon të mbetet një nga qendrat kryesore të pjesës jugore të Shqipërisë.
Malet deri në Antigone
Pranë fshatit Saraqinishtë në maje të kodrës, janë të ruajtur mirë, gërmimet mbresëlënëse të qytetit ilir Antigone. 14 kilometra i gjatë, një mur i vetmuar ka rrëshqitur diku tek-tuk. Nëpërmjet disa fshatra, kullosnin e kalonin kuaj, lopë, dele apo dhi. Pranë tyre qëndroni qentë, zakonisht të egër. Ato vraponin pas makinave në lëvizje dhe njohja me ta nga afër nuk do të ishte e mirë. Alpinistët po shkoni rrugës për në Antigone.
Ecin të relaksuar nëpër botën e lashtë
Antigonea e lashtë ndodhet rreth 600 metra mbi nivelin e detit dhe është ndërtuar në shekullin e 3 para Krishtit. Në një sipërfaqe prej rreth 45 hektarësh, vizitorët mund të ecin nëpër ish-zonat e banuara të Antigonesë: Agorana, Akropoli dhe Basileiani. Antigonea është një vendbanim ilir që rrethohej me një mur prej rreth katër kilometrash.
Ndoshta u themelua nga Mbreti Pirro i Epirit, i cili vdiq në rreth 319-272 pes. Ai u martua me Antigonenë. Për gruan e tij Pirro themeloi rreth vitit 300 para Krishtit qytetin e Antigonesë. Qyteti ekzistoi vetëm 150 vjet, sepse romakët e shkatërruan ëdhe qyteti i lashtë nuk u rindërtua.Në Antigone të Gjirokastrës ekzistojnë gërmimet e para të Luftës së Parë Botërore.
Veçori arkeologjike mund të kombinohen me një ditë të vetmuar dhe relaksuese në male. Sepse vetëm pak vizitorë humbin në Antigone, të tjerët ecin nëpër gurët e Antigonesë së lashtë, e cila është gjithashtu interesante për laikët arkeologë.
Shqipëria është një vend i varfër dhe ka shumë probleme. Gërmimet arkeologjike janë të shtrenjta dhe kërkojnë kohë. Megjithatë, paratë janë vënë në dispozicion për gërmimet, gjithashtu për të treguar se sa e pasur është historia dhe kultura shqiptare. Për të financuar gërmimet, qeveria shqiptare ka krijuar një fond, por paratë nuk janë të mjaftueshme.