Shumë prej nesh, padyshim u ka qëlluar rasti të shikojnë një letër të tillë në ushqimet që konsumojmë.
Në vendin tonë është më e zakontë të shihet tek marketet apo supermarketet e mëdha, por edhe tek pikat e vogla ushqimore ajo nuk mungon.
Ndoshta shumë prej jush e kanë neglizhuar, por disa të tjerë mund të kenë pyetur veten për kuptimin e tyre. Sot do të ndalemi pikërisht tek kjo e fundit. Kuptimi, por edhe rëndësia e madhe që barkodi ka, në ushqimet që konsumojmë.
Barkodi është një numër me të cilin identifikohen produktet. Shifrat e para të një barkodi janë referuar si një prefiks i kompanisë. Është përdorur për të identifikuar prodhuesit e produktit dhe vendin e tyre të origjinës. Për shembull kompanitë që janë të bazuara në Kinë kanë një prefix tri shifror midis numrave
Por ka një kleçkë
Prefiksi nuk identifikon vendin e origjinës së produktit. Ai identifikon origjinën e kompanisë që e bëri produktin. Kjo do të thotë që nëse blini një produkt me një prefiks të kompanisë amerikane (1-19, 30-39 ose 60-139), ekziston mundësia që produkti të jetë prodhuar jashtë SHBA-ve, ndoshta dhe në Kinë.
Pra kjo do të thotë se kompania ka selinë, ose zyrën në atë vend, por produkti mund të jetë bërë në një vend tjetër. Meqenëse një kompani duhet të aplikojë për një prefix, ato deklarojnë se ku janë të vendosura për të marrë prefiksin e tyre dhe mund të zgjedhin ta prodhojnë produktin kudo në botë.
Barkodi është një industri më vete i cili ndihmon në zgjidhjen e shumë problemeve. Kjo i lejon sipërmarrësit për një bilanc të saktë në sistemin kompjuterik, duke gjurmuar kështu në kohë reale produktet, çmimet dhe nivelet e stoqeve.
Kjo e fundit bën të ditur kur disa artikuj të caktuar janë duke u pakësuar dhe kështu riorganizohen.
Teknologjia e barcodeve ka tri pjesë kryesore:
Së pari, ekziston një kompjuter qendror që drejton një bazë të dhënash (sistem rekordesh) që mban një numër të të gjitha produkteve që po shesin, kush e bën, sa kushton secili dhe sa keni në magazinë.
Së dyti, ekzistojnë barcodet e shtypura në të gjitha produktet.
Së fundmi, ka një ose më shumë skanera arkash që mund të lexojnë barkodet.
Ju ndoshta keni vënë re se një barcod mund të jetë mjaft i gjatë dhe kjo për shkak se ato duhet të përfaqësojnë tri lloje të ndryshme të informacionit:
Pjesa e parë e një barcode ju tregon vendin ku është lëshuar
Pjesa tjetër tregon prodhuesin e produktit.
Pjesa përfundimtare e barcode identifikon vetë produktin
Shumica e produkteve mbartin një barcode të thjeshtë, të njohur si UPC (kodi universal i produktit), një vijë vertikale me një numër numrash të shtypur nën të (kështu që dikush mund të kyçë manualisht numrin e produktit nëse barkodi shtypet ose dëmtohet në dyqan dhe nuk do të skanojë përmes lexuesit të barcode).
Ka edhe një tjetër lloj barcode që po bëhet gjithnjë e më e zakonshme. Është quajtur barcode 2D (dy-dimensionale) dhe ndonjëherë e shihni atë në gjëra të tilla si pulla postare të vetë-shtypura.
Kush e shpiku? Si arritëm në një pikë ku praktikisht çdo gjë që blejmë është shënuar me një barcode?
Këtu janë disa nga momentet kryesore në historinë e barcode:
-Bernard Silver dhe Joseph Woodland në vitin 1921 fitojnë idenë për zhvillimin e arkave ushqimore që automatikisht mund të skanojnë produktet.
-Në tetor të vitit 1949, të dy shpikësit përsosin sistemin e tyre për ta përdorur këtë model dhe aplikuan për një patentë e cila është dhënë më 7 tetor 1952.
-Pajisjet e tyre të hershme të skanimit të barcode përdornin një llambë konvencionale për të ndriçuar etiketat e produktit, një fotomultiplikator, për të lexuar dritën e reflektuar nga ato. Në vitin 1951, Joe Woodland u bashkua me IBM-në për të punuar në teknologjinë e barkodit, megjithëse kompania refuzon të blejë patentën e tij, e cila është blerë nga Philco (dhe më vonë RCA).
-1960: Puna për barkodet vazhdon, por ato tregohen jo të besueshme dhe gradualisht bien.
-1970: Deri tani dyqanet ushqimore kanë filluar të eksplorojnë idenë e përdorimit të sistemeve të tyre të kodimit të produkteve dhe të markave. Nën drejtimin e Alan Haberman (1929-2011), zëvendëspresident ekzekutiv i First National Stores në Boston, dyqanet bashkohen për të formuar Këshillin e kodit unik (UCC), më vonë i njohur si GS1 SHBA, organizata që tani menaxhon standardet e barcodeve në mbarë botën .
-1971: George J. Laurer (1925-) ndërton idetë e Woodland për të zhvilluar Kodin Universal të Produktit (UPC), barkodi modern bardhë e zi me shirita.
-1973: Pas shqyrtimit të një shumëllojshmërie të sistemeve të ndryshme të shënjimit, komiteti i dyqaneve ushqimore Haberman vendosi barkodin bardh e zi si standard ushqimor.
-1974: Më 26 qershor, skaneri i pare i barcodeve në botë shkon në përdorim në Supermarketin Marsh, Troy, Ohio në Shtetet e Bashkuara. Blerja e parë e skanuar, e bërë nga Clyde Dawson, ishte një pako çëmçakëz.
-2011: Joe Woodland dhe i ndjeri Bernard Silver janë futur në listën e shpikësve më të shkëlqyer. Shpikje e cila vazhdon të jetë e fuqishme edhe sot e kësaj dite.
Po barkodet e ngjitura në fruta të ndryshme si bananet, mollët apo portokallet, çfarë kuptimi mbartin? A është i njëjtë me këtë që sapo lexuat?
Përgjigjen e kësaj pyetjeje do e gjeni në artikullin e rradhës, ndërsa shpresojmë t’ju kemi ardhur sadopak në ndihmë për barkodet, origjinën dhe historinë e tyre.
Në përfundim, këtu është një listë e prefikseve (vendet kryesore), duke filluar nga vendi ynë:
530 GS1 Shqipëri (Standartet GS1 perdoren nga të gjithë)
390 Kosova
860 Serbia
000 – 019 GS1 Shtetet e Bashkuara të Amerikës
300 – 379 GS1 Francë
380 GS1 Bullgari
383 GS1 Slloveni
385 GS1 Kroaci
387 GS1 BIH (Bosnje-Hercegovinë)
400 – 440 GS1 Gjermani
450 – 459 & 490 – 499 GS1 Japoni
460 – 469 GS1 Rusi
470 GS1 Kurdistan
471 GS1 Tajvan
474 GS1 Estonia
475 GS1 Letoni
476 GS1 Azerbajxhani
477 GS1 Lituani
478 GS1 Uzbekistan
479 GS1 Sri Lanka
480 GS1 Filipine
481 GS1 Bjellorusi
482 GS1 Ukrainë
484 GS1 Moldova
485 GS1 Armenia
486 GS1 Gjeorgji
487 GS1 Kazakistan
489 GS1 Hong Kong
500 – 509 GS1 UK
520 GS1 Greqi
528 GS1 Liban
529 GS1 Qipro
531 GS1 MAC (IRJ e Maqedonisë)
535 GS1 Malta
539 GS1 Irlandë
540 – 549 GS1 Belgjikë dhe Luksemburg
560 GS1 Portugali
569 GS1 Islandë
570 – 579 GS1 Danimarkë
590 GS1 Poloni
594 GS1 Rumania
599 GS1 Hungari
600 – 601 GS1 Afrika e Jugut
603 GS1 Gana
611 GS1 Marok
613 GS1 Algjeri
616 GS1 Kenia
618 GS1 Bregu i Fildishtë
619 GS1 Tunizi
621 GS1 Siri
622 GS1 Egjipt
624 GS1 Libi
625 GS1 Jordani
626 GS1 Iran
627 GS1 Kuvajti
628 GS1 Arabia Saudite
629 GS1 Emiratet
640 – 649 GS1 Finlandë
690 – 695 GS1 Kinë
700 – 709 GS1 Norvegji
729 GS1 Izrael
730 – 739 GS1 Suedi
740 GS1 Guatemala
741 GS1 El Salvador
742 GS1 Honduras
743 GS1 Nikaragua
744 GS1 Kosta Rika
745 GS1 Panama
746 GS1 Republika Dominikane
750 GS1 Meksikë
754 – 755 GS1 Kanadaja
759 GS1 Venezuela
760 – 769 GS1 Zvicër
770 GS1 Kolumbi
773 GS1 Uruguaj
775 GS1 Peru
777 GS1 Bolivi
779 GS1 Argjentinë
780 GS1 Kili
784 GS1 Paraguaj
786 GS1 Ekuador
789 – 790 GS1 Brazili
800 – 839 GS1 Itali
840 – 849 GS1 Spanjë
850 GS1 Kuba
858 GS1 Sllovaki
859 GS1 Çeke
860 GS1 YU (Serbia dhe Mali i Zi)
865 GS1 Mongoli
867 GS1 Koreja e Veriut
868 – 869 GS1 Turqi
870 – 879 GS1 Holandë
880 GS1 Koreja e Jugut
884 GS1 Kamboxhia
885 GS1 Tajlandë
888 GS1 Singapor
890 GS1 Indi
893 GS1 Vietnam
899 GS1 Indonezi
900 – 919 GS1 Austri
930 – 939 GS1 Australi
940 – 949 GS1 Zelanda e Re/shije
