Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia e Veriut kanë shprehur gatishmërinë për të pritur përkohësisht një numër të pacaktuar afganësh që largohen nga vendi i tyre pasi forcat talebane morën kontrollin gjatë fundjavës ndërsa Shtetet e Bashkuara u tërhoqën.
“Trueshtë e vërtetë që ditët e fundit, qeveria amerikane i ka kërkuar Shqipërisë të vlerësojë nëse ne mund të shërbejmë si një vend tranzit për një numër të caktuar emigrantësh politikë afganë, të cilët kanë SHBA si destinacionin përfundimtar. Dhe padyshim që ne nuk do të themi jo, jo vetëm sepse këtë e kërkojnë aleatët tanë, por sepse ne jemi Shqipëria, ”tha Kryeministri shqiptar Edi Rama në një deklaratë në Facebook të Dielën.
Destinacioni përfundimtar për refugjatët, të cilët kanë frikë nga hakmarrja nga talebanët, sepse ata bashkëpunuan me forcat e NATO -s në Afganistan, janë SHBA. Numri i tyre deri më tani nuk dihet.
Presidentja e Kosovës Vjosa Osmani gjithashtu konfirmoi se vendi i saj u pajtua me kërkesën për t’u dhënë refugjatë të përkohshëm të sigurt “pa asnjë hezitim”.
“Kosova respekton të drejtën dhe detyrimin ndërkombëtar për të mos mbyllur derën për refugjatët,” tha Osmani.
Qeveria e Kosovës tha se diskutimet me qeverinë amerikane mbi pritjen e refugjatëve filluan në mes të korrikut.
Luan Dalipi, shefi i stafit të Kryeministrit të Kosovës Albin Kurti, tha për BIRN se që atëherë, qeveria ka qenë në “komunikim dhe bashkëpunim të vazhdueshëm” me autoritetet amerikane.
“Ka shumë çështje logjistike, teknike, të sigurisë dhe sociale që po i trajtojmë me kujdes. SHBA është aleati ynë kryesor dhe partneri ynë strategjik, ”tha Dalipi.
Kryeministri i Maqedonisë së Veriut Zoran Zaev u tha mediave të Dielën se vendi i tij do të pranojë civilë nga Afganistani të cilët kanë nevojë për evakuim dhe se ata do të lejohen të qëndrojnë në vend derisa të gjendet një zgjidhje më e përhershme për ta.
“Me qëllim të shpëtimit të jetës së popullsisë lokale [në Afganistan], ne kemi informuar SHBA -në se jemi gati të pranojmë civilë nga Afganistani të cilët gjatë 20 viteve të fundit kanë punuar për paqen në atë vend, të cilët ishin vendas mbështetje për trupat aleate të NATO -s, përfshirë forcat tona, përfshirë aktivistë nga organizatat humanitare dhe të drejtat e njeriut, “tha Zaev.
Ai tha se Maqedonia e Veriut mund të strehojë refugjatët në hotele dhe vendpushime dhe se kostoja financiare për këtë akomodim, derisa të gjendet një zgjidhje më e përhershme, do të mbulohet nga SHBA.
“Ne jemi një vend solidariteti. Njerëzit tanë dhe shoqëria jonë gjithmonë kanë dhënë mbështetje dhe ndihmë, në të njëjtën mënyrë siç kemi marrë ndihmë gjatë katastrofave të mëdha, “tha Zaev.
Uashingtoni dëshiron të evakuojë mijëra njerëz nga Afganistani dhe ka kërkuar vende të tjera që t’i presin ata përkohësisht ndërsa dokumentet e tyre për të hyrë në SHBA janë përfunduar.
Adrian Shtuni, një specialist i politikës së jashtme dhe i sigurisë me qendër në Uashington, i tha BIRN se lëvizja e Tiranës dhe Prishtinës për të strehuar afganët ishte “sa më shumë një shenjë e lidershipit moral dhe dhembshurisë humanitare sa një konfirmim se shqiptarët janë partnerë të besueshëm të Shteteve të Bashkuara” Me
“Shqetësimet kryesore që lidhen me zhvendosjen e refugjatëve shpesh lidhen me rreziqet e mundshme të sigurisë dhe kostot financiare. Nga pikëpamja e sigurisë, nuk ka asnjë arsye për të besuar se kontigjenti i refugjatëve afganë do të paraqiste një rrezik. Këta janë përkthyes dhe kontraktues (si dhe anëtarë të familjes) të punësuar nga Ushtria Amerikane, që presin të lëshohen Viza Speciale të Imigrimit nga Departamenti Amerikan i Shtetit. Ata nuk janë ish -luftëtarë apo militantë, ”tha Shtuni.
Adrian Shtuni tha se si Shqipëria ashtu edhe Kosova nuk do të rëndohen duke pritur afganët sepse “kontigjenti i refugjatëve do të jetë disa qindra njerëz dhe as Shqipëria as Kosova nuk synohet si destinacioni i tyre përfundimtar kostot financiare do të përmbahen”.
Kryetari i Komitetit të Marrëdhënieve me Jashtë të Senatit të SHBA, Bob Menendez, përshëndeti vendimin e Shqipërisë për t’u dhënë strehë të përkohshme të sigurt afganëve.
“Populli i Shqipërisë po i tregon edhe një herë botës se çfarë do të thotë‘ BESA ’[‘ fjalë nderi ’në shqip]. Ju keni respektin dhe falënderimet tona, ”shkroi Menendez në Twitter të Dielën.
