Më 29 janar, kur Italia zbuloi dhe izoloi rastet e para të koronavirusit – dy turistë kinezë – autoritetet ishin të sigurt që ata kishin krijuar sistemin e mbrojtjes më të sigurt në Evropë. Pak ditë më vonë, Kryeministri italian Giuseppe Conte menjëherë shpalli një gjendje të jashtëzakonshme për gjashtë muaj, dhe e bëri Italinë vendin e parë që bllokoi fluturimet nga Kina. “Ne mund t’i sigurojmë të gjithë qytetarët, situata është nën kontroll,” tha ai. “Ne prisnim edhe raste në Itali” shtoi ai. Por deri më 11 mars, vendi kishte numrin e dytë të infeksioneve më të lartë jashtë Kinës. Në një konferencë për shtyp ku numri i gazetarëve ishte i kufizuar për të parandaluar përhapjen e virusit, kreu i Mbrojtjes Civile Italiane Angelo Borrelli paraqiti shifrat e fundit.
Pothuajse njëzet ditë pas rastit të parë të transmetuar në vend, autoritetet kishin konfirmuar 12,462 raste, 827 njerëz kishin vdekur dhe 1.028 ishin në njësi të kujdesit intensiv. Me epideminë që po përhapet me shpejtësi në vendet e tjera të Evropës – Franca, Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar kanë regjistruar rritje të mprehtë në raste – përvoja e Italisë po shërben si një studim rasti dhe një paralajmërim për qeveritë e tjera se sa shpejt dhe me vendosmëri duhet të veprojnë. Por si ndodhi kjo? Pse Italia pati kaq shumë vdekje kaq shpejt? Dhe mbi të gjitha, a mund të ishte parandaluar kjo? Megjithëse është ende herët të jetë për të qënë të sigurtë, ka një konsensus në rritje midis shkencëtarëve që rastet fatale të koronavirusit nuk kanë goditur në fakt “shpejt” Italinë.
Shkencëtarët europianë besojnë se virusi qarkullonte pa u vënë re në vend nga të paktën mesi i janarit duke u përhapur masivisht nga të infektuarit që nuk kishin fare simptoma, ose vetëm simptoma të buta si kollë dhe temperaturë të ulët. Kjo është në përputhje me hulumtimet e fundit që sugjerojnë se virusi mund të përhapet nga njerëzit që ende nuk tregojnë simptoma. “Për momentin, duket sikur shpërthimi i coronavirusit ka filluar në fillim të janarit, kështu që kishte kohë të rritet në një masë të konsiderueshme,” thotë Christian Althaus, një epidemiolog në Universitetin e Bernës. Mund të ketë arsye të ndryshme pse rastet fillestare nuk u vunë re, thotë Nino Cartabellotta, një studiues i shquar i shëndetit dhe president i fondacionit GIMBE.
“Një, mund të jetë që disa raste të dyshuara të pneumonisë nuk u testuan për koronavirus,” thotë ai. Për shembull, raportet që dalin në mediat italiane sugjerojnë që spitalet në zonën e shpërthimit vëzhguan një numër jashtëzakonisht të lartë të rasteve të pneumonisë një muaj para shpërthimit. Këto nuk janë konfirmuar ende si raste të koronavirusit. “Dy, mund të mos ketë pasur ndonjë rast të rëndë dhe ato raste shfaqeshin vetëm në mënyrë klinike të butë,” thotë Cartabellotta. “Dhe tre, kjo varet nga niveli i vëmendjes që politika shëndetësore i kushton gjetjes së koronavirusit.”
