Në një muaj të tmerrshëm për ukrainasit, me dimrin e acartë që po afrohet me shpejtësi, “marrëveshja shumë e madhe dhe e rëndësishme” e Donald Trump për të furnizuar miliona ton naftë nga Rusia nuk mund të kishte ardhur në një kohë më të keqe.
Plani i presidentit amerikan për të hequr sanksionet kundër Moskës në mënyrë që të lejojë importet e naftës ka qenë një goditje e madhe për shumicën e ukrainasve, të cilët po vuajnë sulme të përsëritura nga dronë dhe raketa balistike, ndërsa viktimat civile po rriten.
Pyetja për Zelensky është se sa zemërim mund të përballojë ai vërtet të shprehë, vëren Politico, me ish-diplomatin dhe bashkëpunëtorin në Institutin Mbretëror të Shërbimeve të Bashkuara (RUSI), Tim Willacey-Wilsey, duke vlerësuar se presidenti ukrainas “shpreh në mënyrë të kuptueshme frustrimin e tij, por kjo ka edhe pasoja negative”.
Siç kujton Politico, presidenti ukrainas e quajti menjëherë marrëveshjen e Trump një “vendim të dobët” dhe një “dhuratë për Putinin”, e cila do të financojë luftën e Rusisë. Në një veprim edhe më provokues, ai autorizoi sulme të reja me dronë ndaj rafinerive ruse, duke shkaktuar një përgjigje nga Trump, i cili u bëri thirrje ukrainasve të zëvendësojnë Zelenskyn si udhëheqës të vendit të tyre.
“Zelensky nuk tregon shenja se do t’i kushtojë vëmendje urdhrit të Trump për të “ndaluar përfundimisht sulmet” ndaj industrisë ruse të energjisë. Ky qëndrim është një vazhdim i qartë i acarimit në rritje gjatë këtij viti. Presidenti ukrainas e ka ashpërsuar retorikën e tij si ndaj kritikëve ashtu edhe ndaj aleatëve, duke qortuar udhëheqësit evropianë për vonesat në ofrimin e ndihmës, duke shkëmbyer deklarata të ashpra me Viktor Orban të Hungarisë dhe duke vënë hapur në dyshim qasjen e Trump ndaj luftës”, vazhdon analiza.
Sipas artikullit, “qëndrueshmëria e mbrojtjes së Ukrainës dhe inovacionet e vendit në dronë dhe raketa kanë rritur besimin dhe gatishmërinë e Zelenskyt për të vepruar. Megjithatë, shprehja e zemërimit të tij nuk është pa rreziqe.”
Willasey-Wilsey beson se Zelensky mund të jetë duke llogaritur që Trump do të dalë i dobësuar nga zgjedhjet e mesit të mandatit të muajit të ardhshëm, veçanërisht pasi disa republikanë tashmë janë larguar nga qëndrimi i tij për marrëveshjen e naftës. Megjithatë, udhëheqësi ukrainas rrezikon ta provokojë Trumpin, duke e çuar atë të vendosë të ndërpresë mbështetjen kritike të inteligjencës amerikane ose të ushtrojë presion mbi Elon Musk për të çaktivizuar shërbimin satelitor të internetit Starlink të SpaceX, në të cilin mbështetet shumë ushtria ukrainase.
Willasey-Wilsey paralajmëroi se Zelensky mund të jetë duke nënvlerësuar “sa i rrezikshëm mund të jetë një Trump i plagosur” për Ukrainën.
Administrata Trump ka kërcënuar gjithashtu të ndërpresë një program përmes të cilit aleatët blejnë armë amerikane për Ukrainën, raportoi Financial Times të hënën. Një veprim i tillë do të shkaktonte ndërprerje serioze të furnizimeve dhe do ta detyronte Kievin të mbështetej edhe më shumë te aleatët e saj evropianë, të cilët tashmë po përpiqen të rimbushin rezervat e tyre të armëve.
Por Zelensky mbetet i vendosur. Ai këmbëngul se Ukraina do të ndalojë sulmet ndaj rafinerive ruse të naftës vetëm nëse Moska ndalon sulmet ajrore.
“Çdo hap për të çtensionuar duhet të jetë i ndërsjellë”, shkroi ai në Telegram.
Atij i bashkohet papritur opozita ukrainase. ligjvënësit, të cilët zakonisht janë kritikët e tij më të ashpër. Edhe ish-Presidenti Petro Poroshenko, një rival i betuar politik, e ka mbrojtur Zelenskyn kundër thirrjes së Trump për zëvendësimin e tij.
“Nëse dikush ka nevojë për një udhëheqës të ri, ajo është Rusia. Për mua, pyetja kryesore është e thjeshtë: A jemi më afër një armëpushimi të plotë dhe pa kushte? Ky është kriteri i vetëm me të cilin duhet të vlerësohet çdo veprim”, tha Poroshenko.
Thirrjet e Trump për të zëvendësuar Zelenskyn, në mënyrë paradoksale, po forcojnë pozicionin e udhëheqësit ukrainas në vend, tha ligjvënësi i opozitës Mykola Knyazhytsky.
“Nuk ka mbështetës më të madh të Zelenskyt sesa Donald Trump. Pas çdo konflikti të tillë, popullariteti i Zelenskyt rritet si në Ukrainë ashtu edhe midis aleatëve tanë, veçanërisht në Evropë”, tha ai.
Por në Kiev ekziston frika se përpjekja e Trump për të arritur një marrëveshje me Moskën do të vijë në kurriz të Ukrainës. Ivana Klybush-Tsinchandze, një ligjvënëse e opozitës dhe ish-zëvendëskryeministre, beson se ka pak shanse që Putini të bëjë kompromis.
“Ai nuk është gati të ndalojë luftën apo edhe të bjerë dakord për një armëpushim. Për aq sa kuptoj unë, të gjitha ‘marrëveshjet’ e tjera që negociatorët amerikanë supozohet se kanë diskutuar me rusët ishin ekskluzivisht për kapitullimin e Ukrainës dhe, në fakt, ndërprerjen e ekzistencës së saj si një shtet i lirë, i pavarur dhe sovran”, u shpreh ajo.
“Kjo ndoshta shpjegon zemërimin e hapur të Zelenskyt. Ai e di se përballja me Trump ka një kosto. Por qetësimi i një presidenti amerikan që duket se është gjithnjë e më i gatshëm të merret me Putinin vjen me një kosto. Për Ukrainën, asnjëra mundësi nuk është e mirë”, përfundon Politico.
