Rusia përjetoi një fillim tronditës të javës, pasi të hënën në mëngjes Presidenti Vladimir Putin shkarkoi ministrin e Transportit, Roman Starovoit — dhe vetëm disa orë më vonë, ai u gjet i vdekur në rrethinat e Moskës.
Trupi i Starovoit u zbulua në një park me një plagë plumbi në kokë, ndërsa pranë tij ndodhej një pistoletë. Autoritetet hetuese thanë se vdekja po trajtohet si vetëvrasje, megjithëse nuk kanë përjashtuar ende pistat e tjera.
Ngjarja ka ngritur shumë pikëpyetje në lidhje me arsyet e shkarkimit të menjëhershëm dhe vdekjes së shpejtë të ish-ministrit, teksa zyrtarët e Kremlinit nuk kanë dhënë ende ndonjë koment publik
Në gusht të vitit 1991, pas dështimit të grushtit të shtetit nga komunistët e linjës së ashpër, një nga udhëheqësit e grushtit të shtetit – ministri i brendshëm sovjetik Boris Pugo – qëlloi veten.Kremlini ka thënë pak për vdekjen e Starovoit.
“Sa të tronditur ishe që një ministër federal u gjet i vdekur vetëm disa orë pasi u shkarkua nga presidenti?” e pyeta zëdhënësin e Vladimir Putinit, Dmitry Peskov, në një konferencë telefonike në Kremlin.
“Njerëzit normalë nuk mund të mos tronditen nga kjo,” u përgjigj Peskov. “Sigurisht, kjo na tronditi edhe ne.
Varet nga hetimi të japë përgjigje për të gjitha pyetjet. Ndërsa hetimi është në vazhdim, mund të spekulohet. Por kjo është më shumë për median dhe ekspertët politikë. Jo për ne.”
Shtypi rus, me të vërtetë, ka qenë plot me spekulime.
Sot, disa gazeta ruse e lidhën atë që i ndodhi Roman Starovoit me ngjarjet në rajonin e Kurskut që kufizohet me Ukrainën. Përpara emërimit të tij si ministër i transportit në maj 2024, Starovoit kishte qenë guvernator i rajonit të Kurskut për më shumë se pesë vjet.
Nën udhëheqjen e tij – dhe me shuma të mëdha parash qeveritare – Guvernatori Starovoit kishte nisur ndërtimin e fortifikimeve mbrojtëse përgjatë kufirit. Këto nuk ishin mjaftueshëm të forta për të penguar trupat ukrainase të depërtonin dhe të pushtonin territorin në rajonin e Kurskut vitin e kaluar.
Që atëherë, pasardhësi i Starovoit si guvernator, Alexei Smirnov, dhe ish-zëvendësi i tij Alexei Dedov janë arrestuar dhe akuzuar për mashtrim në shkallë të gjerë në lidhje me ndërtimin e fortifikimeve.
“Z. Starovoit mund të jetë bërë një nga të pandehurit kryesorë në këtë rast”, sugjeroi numri i sotëm i së përditshmes së biznesit Kommersant.
Autoritetet ruse nuk e kanë konfirmuar këtë.
Por nëse ishte frika nga ndjekja penale që e shtyu një ish-ministër të merrte jetën e tij, çfarë na tregon kjo për Rusinë e sotme?
“Pjesa më dramatike e kësaj, me gjithë ristalinizimin që ka ndodhur në Rusi vitet e fundit, është se një zyrtar i lartë qeveritar [vret veten] sepse nuk ka asnjë mënyrë tjetër për të dalë nga sistemi”, thotë Nina Khrushcheva, profesoreshë e Çështjeve Ndërkombëtare në The New School në New York.
“Ai duhet të ketë pasur frikë se do të dënohej me dhjetëra vjet burg nëse do të ishte nën hetim dhe se familja e tij do të vuante jashtëzakonisht shumë. Pra, nuk ka rrugëdalje. Menjëherë mendova për Sergo Ordzhonikidze, një nga ministrat e Stalinit, i cili [vrau veten] në vitin 1937 sepse mendonte se nuk kishte rrugëdalje. Kur fillon të mendosh për vitin 1937 në mjedisin e sotëm, kjo të bën të mendosh shumë.”
Vdekja e Roman Starovoit mund të ketë bërë bujë në gazetat këtu. Por kjo “ndodhje pothuajse unike në historinë ruse” ka marrë mbulim minimal në televizionin shtetëror.
Ndoshta kjo ndodh sepse Kremlini e njeh fuqinë e televizionit për të formësuar opinionin publik. Në Rusi, televizioni është më me ndikim se gazetat. Pra, kur bëhet fjalë për televizionin, autoritetet kanë tendencë të jenë më të kujdesshme dhe të matura me mesazhet.
Buletini kryesor i lajmeve të mbrëmjes së së hënës në Russia-1 përfshinte një raport katër-minutësh rreth emërimit të Putinit si ministër i ri i transportit në detyrë, Andrei Nikitin.
Nuk u përmend fare se ish-ministri i transportit ishte shkarkuar. Apo se ishte gjetur i vdekur.
Vetëm dyzet minuta më vonë, drejt fundit të buletinit të lajmeve, prezantuesi i emisionit përmendi shkurt vdekjen e Roman Starovoit.
Spektuesi i lajmeve i kushtoi të gjitha 18 sekondat, që do të thotë se shumica e rusëve ndoshta nuk do t’i shohin ngjarjet dramatike të së hënës si një zhvillim të rëndësishëm.
Për elitën politike, është një histori tjetër. Për ministrat, guvernatorët dhe zyrtarë të tjerë rusë që kanë kërkuar të jenë pjesë e sistemit politik, ajo që i ndodhi Starovoit do të shërbejë si paralajmërim.
“Ndryshe nga më parë, kur mund të gjeje këto vende pune, të pasuroheshe, të ngriheshe në detyrë nga niveli rajonal në atë federal, sot, kjo nuk është qartësisht një rrugë karriere nëse do të mbetesh gjallë”, thotë Nina Khrushcheva.
Është një kujtesë për rreziqet që rrjedhin nga rënia në konflikt me sistemin./ BBC
