Pas një marrëveshjeje të re dypalëshe bashkëpunimi midis Francës dhe Italisë është një aleancë politike në rritje që mund të riformojë Bashkimin Evropian dhe rolin e tij global. Me largimin e kancelares gjermane Angela Merkel, të gjithë sytë janë tani te kryeministri italian Mario Draghi dhe presidenti francez Emmanuel Macron.
Nga Melvyn B. Krauss
Kryeministri italian Mario Draghi dhe presidenti francez Emmanuel Macron janë në rrugën e duhur për të nënshkruar një marrëveshje dypalëshe – të ashtuquajturin Traktati Kuirinale i quajtur pas pallatit romak – e krijuar për të nxitur bashkëpunimin industrial dhe strategjik të vendeve të tyre. Por ky bosht i ri i fuqisë Paris-Romë mund të bëjë shumë më tepër sesa kaq, pasi mund të ndryshojë shumë mirë dinamikën e lidershipit brenda të gjithë Bashkimit Evropian.
Kjo aleancë në zhvillim Draghi/Macron mund të duket si një çift i çuditshëm, sepse disa francezë i shikojnë italianët si të parëndësishëm. Unë personalisht kam qenë shumë herë dëshmitar i kësaj kur kam jetuar në Aix-en-Provence, një vend ku kultura franceze dhe italiane shpesh konkurrojnë dhe përplasen. Por, të gjykosh ashpër italianët për politikën e tyre është shumë më e vështirë tani që Draghi, jashtëzakonisht kompetent dhe me përvojë, është në krye.
Vetëm dhjetë muaj pas marrjes së detyrës, Draghi është shfaqur si një nga politikanët më të vlerësuar dhe më me ndikim në Evropë. Pak para samitit të G20 të muajit të kaluar në Romë, ai zhvilloi një takim privat me presidentin e SHBA-së Joe Biden – një takim ballë përballë që dëshmon për pozitën e tij të ngritur në aleancën transatlantike. Sipas New York Times, Biden e bëri të qartë se “Italia dhe Shtetet e Bashkuara duhej të tregonin se demokracitë mund të funksionojnë me sukses dhe se zoti Draghi po e bënte këtë”.
Por Draghi nuk po i tregon vetëm botës se Italia mund të funksionojë si vende të tjera të pasura dhe moderne. Kryeministri pro-evropian, pro-amerikan dhe pro NATO-s ka bërë gjithashtu lëvizje të zgjuara politike që mund të ndryshojnë fytyrën e Evropës dhe BE-së. Si fillim, ai ka krijuar një lidhje të thellë me Macron. Duke punuar së bashku, të dy liderët kanë një mundësi të shkëlqyer për të ushtruar më shumë ndikim mbi politikën e BE-së – nga ekonomia te mbrojtja – tani që Angela Merkel po largohet si kancelare gjermane pas 16 vitesh në pushtet. Traktati i Kuirinale është një rezultat konkret i bashkëpunimit të tyre të ri për të mbushur boshllëkun e krijuar nga largimi i Merkelit.
Nëse ata ia dalin mbanë, vendndodhja e ndikimit në BE-së do të zhvendoset drejt jugut – dhe drejt një integrimi më të madh evropian. Këtu, Draghi dhe Macron kanë të njëjtat opinione, duke përfshirë çështjen kritike të mbrojtjes evropiane. Të dy janë të sigurt në aftësinë e BE-së për të vepruar në mënyrë të pavarur si një forcë ushtarake duke ruajtur ende përkushtimin e saj të plotë ndaj NATO-s.
Vetë Biden duket se e pranon këtë pikëpamje. Sipas Times, “Zoti Biden i tha zoti Draghi, gjatë takimit të tyre në tetor, se ai e shikonte një Bashkimi Evropian të fortë – qoftë edhe një me një mbrojtje të unifikuar ushtarake – si në interes të Shteteve të Bashkuara. Duke pasur parasysh përqendrimin në rritje të Amerikës në teatrin Azi-Paqësor, një aftësi e unifikuar e mbrojtjes evropiane është pikërisht ajo që i nevojitet SHBA-së.
Me Kinën që po bëhet gjithnjë e më luftarake nën presidentin Xi Jinping, një forcë mbrojtëse evropiane mund të plotësojë boshllëqet strategjike të krijuara nga përpjekjet e vetë NATO-s për të riorientuar veten drejt Azisë. Është e gabuar të argumentohet se Amerika po ia kthen shpinën Evropës me strumbullarin e saj drejt Azisë. Mbështetja e një pavarësie më të madhe ushtarake për Evropën do të thotë që NATO-ja do të lirohet për t’u fokusuar te Kina, e cila përbën po aq kërcënim ushtarak për Evropën sa edhe për SHBA-në.
Gjithsesi, mbështetja e heshtur e administratës Biden për një forcë të unifikuar mbrojtëse evropiane do t’i japë Draghi-t dhe Macron-it municion shtesë për të promovuar idenë. Duke pasur parasysh mundësinë e kundërshtimit të fortë nga Gjermania dhe disa vende të Evropës Qendrore, zor se është një fakt i kryer.
Potencialit të grupimit Draghi-Macron i shtohet fakti se qeveria gjermane e ardhshme mund të jetë shumë më dashamirëse ndaj botëkuptimit të tyre sesa ishte Merkel. Në vend që “Zonja jo” të kundërshtojë shumicën e nismave të krijuara për të thelluar integrimin në BE, ata ka të ngjarë të ndeshen me një “Zotëri ndoshta” gjenial si pasardhës të saj. Megjithëse Olaf Scholz i socialdemokratëve (pothuajse me siguri kancelari i ardhshëm) do të duhet të bindet për përfitimet e ndryshimit, veçanërisht integrimin më të thellë, ai nuk do t’i refuzojë menjëherë idetë e reja, siç ka ndodhur kryesisht për 16 vitet e fundit nën drejtimin e Merkel. Për më tepër, Scholz do të punojë me partnerë të koalicionit, të cilët janë shumë më të hapur ndaj integrimit (megjithëse Demokratët e Lirë mbeten skeptikë për një integrim më të madh financiar).
Një qeveri gjermane koalicioni me tre parti, e përbërë nga Social Demokratët, të Gjelbërit dhe Demokratët e Lirë, mund të rezultojë të jetë një ndihmë për projektin evropian, dhe jo vetëm në lidhje me politikën e mbrojtjes. Për çështjet që variojnë nga bashkimi fiskal dhe monetar te eurobonot, Kina dhe Rusia, Draghi dhe Macron nuk do të përplasin më kokat pas një dere të mbyllur.
Një përshpejtim i konsiderueshëm i integrimit evropian mund të ketë shumë gjasa të ndodhë. Një zhvillim i tillë nuk mund të vijë shumë shpejt, duke pasur parasysh rikthimin e mundshëm të Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë në vitin 2025. Vetëm ideja e kësaj perspektive duhet të trembë shumicën e evropianëve, duke nxitur integrimin gjithnjë e më të shpejtë, pavarësisht nga pengesat. Kush do t’u vinte faj?
