Në 45-vjetorin e masakrës së stacionit të trenit në Bolonjë, ku më 2 gusht 1980 humbën jetën 85 persona dhe u plagosën mbi 200, Italia përkujtoi një nga plagët më të thella të historisë së saj, tashmë me një vendim përfundimtar nga Gjykata e Kasacionit, që e konfirmon autorësinë e terroristëve neofashistë dhe lozhës masonike P2.
Ceremonia përkujtimore u shoqërua me tensione politike dhe deklarata të forta. Presidenti i Republikës, Sergio Mattarella, e përshkroi masakrën si një “gjurmë të pashlyeshme çnjerëzimi në identitetin e Italisë”, të shkaktuar nga “një strategji e pamëshirshme subversive neofashiste që synonte të godiste vlerat kushtetuese dhe bashkëjetesën civile”.
Në ceremoni, Paolo Bolognesi, ish-kreu i shoqatës së familjeve të viktimave, sulmoi qeverinë dhe veçanërisht Giorgia Meloni për mospranimin e rrënjëve fashiste të masakrës.
“Të dënosh frutin e një bime helmuese, ndërsa vazhdon të ujitësh rrënjët e saj, është hipokrizi”, u shpreh ai para një sheshi të mbushur përpara stacionit të trenit. Pas ceremonisë, ai ia dorëzoi drejtimin e shoqatës zëvendësit të tij, Paolo Lambertini.
“Do të bëjmë çmos për të arritur te e vërteta”, ka deklaruar kryeministrja Giorgia Meloni, duke shtuar se “qeveria do të vazhdojë të bëjë pjesën e saj në këtë proces për të zbuluar të vërtetën e plotë rreth masakrave që tronditën kombin në periudhën pas Luftës së Dytë Botërore, duke filluar me angazhimin e bërë, së bashku me administratat e tjera kompetente, për të transferuar dokumentet e deklasifikuara në Arkivin Qendror Shtetëror, në një klimë bashkëpunimi me shoqatat e familjeve të viktimave.”
Përfaqësuese e qeverisë ishte Ministrja e Universiteteve, Anna Maria Bernini, e cila e dënoi masakrën si “të turpshme dhe të tmerrshme”, por mohoi çdo lidhje midis ngjarjes së vitit 1980 dhe qeverisë aktuale. Ajo deklaroi se ishte aty për respekt të thellë ndaj familjeve të viktimave, duke marrë pjesë në të gjithë ceremoninë.
E pranishme gjithashtu ishte Elly Schlein, kryetare e Partisë Demokratike, e cila kërkoi që “edhe ata në qeveri të lexojnë vendimet e gjykatave”, duke iu referuar qartazi vendimeve që konfirmojnë përgjegjësinë e neofashistëve.
Ndërkohë, një tjetër çështje e ndezur është mospublikimi i plotë i vendimeve gjyqësore, për të cilat kryebashkiaku i Bolonjës, Matteo Lepore, akuzoi qeverinë për pengim të transparencës.
“Ne do të luftojmë në çdo nivel për publikimin e plotë të këtyre vendimeve. Qeveria nuk duhet të guxojë ta fshehë këtë të vërtetë”, deklaroi ai.
Masakra e Bolonjës mbetet simbol i “strategjisë së tensionit” në vitet e errëta të terrorizmit politik në Itali, dhe përvjetori i saj, pavarësisht vendimit gjyqësor përfundimtar, vijon të jetë fushëbetejë politike për kujtesën historike dhe të vërtetën institucionale.
